نور آفتاب به حد كافى بهره گيرد و آن چنان رشد و نمو كند كه ) ميوه خود را دو چندان دهد « ( * ( وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّه وَتَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَها ضِعْفَيْنِ ) * ) .
سپس مىافزايد : « و اگر باران درشتى بر آن نبارد لا اقل بارانهاى ريز و شبنم بر آن مىبارد » و باز هم ميوه و ثمر مىدهد و شاداب و با طراوت است ( * ( فَإِنْ لَمْ يُصِبْها وابِلٌ فَطَلٌّ ) * ) . ( 1 )
و در پايان مىفرمايد : « خداوند به آنچه انجام مىدهيد آگاه است » ( * ( وَاللَّه بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ) * ) .
او مىداند آيا انفاق انگيزه الهى دارد يا رياكارانه است ، آميخته با منت و آزار است يا محبت و احترام .
نكتهها :
1 - از جمله « * ( لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالأَذى ) * » ، ( انفاقهاى خود را با منت و آزار باطل نكنيد ) استفاده مىشود كه پاره اى از اعمال ممكن است نتايج اعمال نيك را از بين ببرد و اين همان مساله احباط است كه شرح آن در ذيل آيه 217 همين سوره گذشت .
2 - تشبيه عمل رياكارانه به قطعه سنگى كه قشر نازكى از خاك روى آن را پوشانيده است بسيار گويا است زيرا افراد رياكار باطن خشن و بى ثمر خود را با چهره اى از خير خواهى و نيكوكارى مىپوشانند و اعمالى كه هيچگونه ريشه ثابتى در وجود آنها ندارد انجام مىدهند اما حوادث زندگى به زودى پرده را كنار مىزند و باطن آنها را آشكار مىسازد .
هامش
( 1 ) « طل » به معنى باران دانه ريز است كه گاه به صورت غبار به روى گياهان مىريزد و گاه به شبنم نيز گفته مىشود .