از آنچه گفته شد پاسخ تبليغات مسموم دشمنان اسلام از جمله كليسا روشن مىشود زيرا جمله اى صريحتر از « * ( لا إِكْراه فِي الدِّينِ ) * » كه در متن قرآن آمده است در اين زمينه نمىتوان پيدا كرد .
البته آنها براى تحريف به مجاهدات و جنگهاى اسلامى متشبث مىشوند در حالى كه از بررسى جنگهاى اسلامى به خوبى آشكار مىشود كه قسمتى از اين جنگها جنبه دفاعى داشته ، و قسمت ديگرى كه جنبه جهاد ابتدايى داشته است براى كشورگشايى و اجبار افراد به آيين اسلام نبوده بلكه براى واژگون كردن نظامات غلط و ظالمانه و اجازه يافتن مردم براى مطالعه آزاد در باره مذهب و شيوههاى زندگى اجتماعى بوده است .
شاهد گوياى اين سخن اين است كه در تاريخ اسلام كرارا ديده مىشود كه مسلمانان هنگامى كه شهرها را فتح مىكردند ، پيروان مذاهب ديگر را همانند مسلمانها آزادى مىدادند .
و اگر ماليات مختصرى به نام « جزيه » از آنان دريافت مىشد به خاطر تامين امنيت و هزينه نيروهاى حافظ امنيت بود زيرا كه جان و مال و ناموس آنها در پناه اسلام محفوظ بود و حتى مراسم عبادى خويش را آزادانه انجام مىدادند .
تمام كسانى كه با تاريخ اسلام سرو كار دارند اين حقيقت را مىدانند و حتى مسيحيانى كه در باره اسلام كتاب نوشتهاند به اين موضوع اعتراف كردهاند . مثلا در كتاب « تمدن اسلام و عرب » مىخوانيم : « رفتار مسلمانان با جمعيتهاى ديگر به قدرى ملايم بود كه رؤساى مذهبى آنان اجازه داشتند براى خود مجالس مذهبى تشكيل دهند » .
و در پاره اى از تواريخ نقل شده : جمعى از مسيحيان كه براى گزارشها و تحقيقاتى خدمت پيامبر ص رسيده بودند مراسم نيايش مذهبى خود را آزادانه در مسجد پيامبر ص در مدينه انجام دادند .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 282
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٨٢