آيه در حقيقت دليلى است براى جملههاى سابق كه در دين و مذهب نيازى به اكراه نيست . زيرا دين دعوت به سوى خدا كه منبع هر خير و بركت و هر سعادتى است مىكند ، در حالى كه ديگران دعوت به سوى ويرانگرى و انحراف و فساد مىنمايند ، و به هر حال دست زدن به دامن ايمان به خدا همانند دست زدن به يك دستگيره محكم نجات است كه هرگز امكان گسستن ندارد .
و در پايان مىفرمايد : « و خداوند شنوا و دانا است » ( * ( وَاللَّه سَمِيعٌ عَلِيمٌ ) * ) .
اشاره به اينكه مساله كفر و ايمان چيزى نيست كه با تظاهر انجام گيرد ، زيرا خداوند سخنان همه را اعم از آنچه آشكارا مىگويند يا در جلسات خصوصى و نهانى ، همه را مىشنود ، و همچنين از مكنون دلها و ضماير آگاه است ، بنا بر اين كفر يا ايمان هر كس براى او روشن مىباشد .
اين جمله در حقيقت تشويقى است براى مؤمنان واقعى ، و تهديدى است براى منافقان كه از پوشش ظاهرى اسلام سوء استفاده مىكنند .
نكته : مذهب نمىتواند تحميلى باشد
اصولا اسلام و هر مذهب حق از دو جهت نمىتواند جنبه تحميلى داشته باشد :
الف - بعد از آن همه دلائل روشن و استدلال منطقى و معجزات آشكار ، نيازى به اين موضوع نيست ، آنها متوسل به زور و تحميل مىشوند كه فاقد منطق باشند ، نه اسلام با آن منطق روشن و استدلالهاى نيرومند .
ب - اصولا دين كه از يك سلسله اعتقادات قلبى ريشه و مايه مىگيرد ممكن نيست تحميلى باشد زور و شمشير و قدرت نظامى در اعمال و حركات جسمانى ما مىتواند اثر بگذارد نه در افكار و اعتقادات ما .