مرحوم « طبرسى » در « مجمع البيان » ، عموميت آيه را نسبت به انفاقهاى واجب و مستحبّ ترجيح مىدهد معتقد است ذيل آيه مشتمل بر تهديدى نيست بلكه خبر از حوادث وحشتناك روز قيامت مىدهد ( 1 ) .
ولى با توجه به آخرين جمله آيه كه كافران را ظالمان مىشمرد ، اشاره اى است كه ترك انفاق نوعى كفر و ظلم است و اين جز در انفاقات واجب ، تصور نمىشود .
سپس مىافزايد : امروز كه توانايى داريد انفاق كنيد « پيش از آنكه روزى فرا رسد كه نه خريد و فروش در آن است و نه رابطه دوستى و نه شفاعت » ( * ( مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا بَيْعٌ فِيه وَلا خُلَّةٌ وَلا شَفاعَةٌ ) * ) . ( 2 )
اشاره به اينكه راههاى نجاتى كه در دنيا از طرق مادى وجود دارد هيچكدام در آنجا نيست ، نه بيع و معامله اى مىتوانيد انجام دهيد كه سعادت و نجات از عذاب را براى خود بخريد و نه دوستيهاى مادى اين جهان كه با سرمايههاى خود كسب مىكنيد در آنجا نفعى به حال شما دارد زيرا آنها نيز به نوبه خود گرفتار اعمال خويشاند و از خود به ديگرى نمىپردازند و نه شفاعت در آنجا به حال شما سودى دارد زيرا شفاعت الهى در سايه كارهاى الهى انجام مىگيرد كه انسان را شايسته شفاعت مىكند و شما آن را انجام ندادهايد و اما شفاعتهاى مادى كه با مال و ثروت در اين دنيا قابل بدست آوردن است در آنجا وجود نخواهد داشت .
بنا بر اين شما با ترك انفاق و انباشتن اموال و بخل نسبت به ديگران تمام درهاى نجات را به روى خود بستهايد .
و در پايان آيه مىفرمايد : « كافران همان ظالماناند
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، جلد 1 و 2 صفحه 360 .
( 2 ) « خلة » از ماده « خلل » به معنى فاصله ميان دو چيز است و از آنجا كه دوستى و محبت در لابلاى وجود انسان و روح او ، حلول مىكند و فاصلهها را پر مىنمايد ، اين واژه به معنى دوستى عميق آمده است .