شده ، بسيار بعيد به نظر مىرسد ، زيرا وحى در مورد تمام پيامبر است و با تعبير « منهم » كه به اصطلاح « من » تبعيضيه است سازگار نيست .
سپس مىافزايد : « و درجات بعضى را بالا برد » ( * ( وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجاتٍ ) * ) .
با توجه به اينكه : در آغاز اين آيه ، تفاوت درجات پيامبران ذكر شده ، ممكن است منظور از اين تكرار ، فرد يا افراد خاصى باشد كه نمونه كامل آن پيامبر گرامى اسلام ص است كه آيينش كاملترين و آخرين آيينها بود ، و كسى كه رسالت او ، آوردن كاملترين اديان باشد ، بايد خود او نيز از همه برتر باشد ، به خصوص اينكه در آيه 41 سوره نساء ، پيامبر اسلام ص را در قيامت به عنوان گواه همه پيامبران شمرده ، در حالى كه هر پيامبرى گواه امت خويش است « فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً » .
گواه ديگر اين موضوع اين است كه در جمله سابق اشاره به فضيلت موسى ع بود و در جمله آينده ، تصريح به مقام مسيح ع مىكند و تناسب بحث ايجاب مىنمايد كه اين جمله نيز اشاره به موقعيت پيامبر اسلام ص باشد زيرا اين سه پيامبر هر كدام پيشواى يكى از مذاهب بزرگ جهان هستند ، و اگر نام پيامبر اسلام ص در وسط آن دو قرار گرفته جاى تعجب نيست ، مگر نه اين است كه آيين او حد وسط ميان آيينها است و همه چيز به طور متعادل در آن پياده شده همانگونه كه قرآن مىگويد : وَكَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً . ( 1 )
ولى گفته مىشود كه جملههاى آينده اين آيه نشان مىدهد كه منظور از جمله « * ( وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجاتٍ ) * » ، بعضى از پيامبران پيشين مانند ابراهيم و امثال او بوده ، زيرا به صورت فعل ماضى مىفرمايد : * ( وَلَوْ شاءَ اللَّه مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ ) * : « اگر خدا مىخواست امت اين پيامبران بعد از آنان به جنگ و ستيز با هم بر
هامش
( 1 ) سوره بقره ، آيه 143 .