خداوند به آنچه انجام مىدهيد بينا است « ( * ( وَأَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى وَلا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ إِنَّ اللَّه بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ) * ) .
به طور مسلم مخاطب در اين جمله شوهرانند و در نتيجه در جمله قبل سخن از گذشت اولياء و در اين جمله سخن از گذشت شوهران است .
و جمله « * ( وَلا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ) * » خطابى است به عموم مسلمانان كه روح گذشت و بزرگوارى را در تمام اين موارد فراموش نكنند .
رواياتى كه از پيشوايان معصوم ع به ما رسيده است نيز آيه را به همين صورت تفسير مىكند ، و مفسران شيعه با توجه به مضمون آيه و روايات اهل بيت ع نيز همين نظر را انتخاب كردهاند و گفتهاند منظور از اين عبارت اولياء زوجه هستند ، البته مواردى پيش مىآيد كه سر سختى كردن در گرفتن نصف مهر ، آن هم قبل از عروسى ممكن است احساسات شوهر و اقوامش را جريحه دار كند و در صدد انتقامجويى بر آيند و ممكن است حيثيت و آبروى زن را در معرض خطر قرار دهد اين جا است كه گاه ، پدر براى حفظ مصلحت دختر خود ، لازم مىبيند كه از حق او گذشت نمايد .
جمله « * ( وَأَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى ) * » ( عفو و گذشت شما به پرهيزكارى نزديكتر است ) ، وظيفه مردان را در برابر زنان مطلقه خود بيان مىكند ، كه اگر تمام مهر را پرداختهاند چيزى پس نگيرند و اگر نپرداختهاند همه آن را بپردازند و از نيمى كه حق آنها است صرف نظر كنند ، زيرا مسلم است دختر يا زنى كه بعد از عقد يا پيش از عروسى از شوهر خود جدا مىشود ضربه سختى مىخورد و از نظر اجتماعى و روانى مواجه با مشكلاتى است و بى شك گذشت شوهر و پرداخت تمام مهر ، تا حدى مرهم بر اين جراحات مىگذارد .
لحن مجموعه آيه ، بر اصل اساسى « معروف » و « احسان » ، در اين مسائل تاكيد مىكند ، كه حتى طلاق و جدايى آميخته با نزاع و كشمكش و تحريك روح
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 203
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٣