در حديثى آمده است كه در عصر جاهليت بعضى از مردان هنگامى كه طلاق مىدادند مىگفتند : هدف ما بازى و شوخى بود و همچنين هنگامى كه برده اى را آزاد يا زنى را به ازدواج خود در مىآوردند .
آيه فوق نازل شد و به آنها هشدار داد و پيامبر ص فرمود : هر كس زنى را طلاق دهد يا برده اى را آزاد كند يا با زنى ازدواج كند يا به ازدواج ديگرى درآورد بعد مدعى شود كه بازى و شوخى مىكرده ، از او قبول نخواهد شد و به عنوان جدى پذيرفته مىشود . ( 1 )
اين احتمال نيز وجود دارد كه آيه ناظر به حال كسانى است كه براى اعمال خلاف خود كلاه شرعى درست مىكنند و ظواهر را دستاويز قرار مىدهند قرآن اين كار را نوعى استهزاء به آيات الهى شمرده ، و از جمله همين مساله ازدواج و طلاق و بازگشت در زمان عده به نيت انتقامجويى و آزار زن و تظاهر به اينكه از حق قانونى خود استفاده مىكنيم مىباشد .
بنا بر اين نبايد با چشمپوشى از روح احكام الهى و چسبيدن به ظواهر خشك و قالبهاى بى روح ، آيات الهى را بازيچه و ملعبه خود قرار داد كه گناه اين كار شديدتر ، و مجازاتش دردناكتر است .
سپس مىافزايد : « نعمت خدا را بر خود به ياد آوريد و آنچه از كتاب آسمانى و دانش بر شما نازل كرده و شما را با آن پند مىدهد » ( * ( وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّه عَلَيْكُمْ وَما أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتابِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِه ) * ) .
« و تقواى الهى پيشه كنيد و بدانيد خداوند به هر چيزى داناست » ( * ( وَاتَّقُوا اللَّه وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ) * ) .
اين هشدارها به خاطر آن است كه اولا توجه داشته باشند كه خداوند آنها را
هامش
( 1 ) تفسير قرطبى ، جلد 2 صفحه 964 - شبيه همين معنى با تفاوت مختصرى در تفسير مراغى جلد 2 صفحه 179 آمده است .