اواخر كار بار ديگر كم رنگ و نامرتب مىگردد ( 1 ) .
اصولا خونى كه هنگام عادت ماهيانه دفع مىشود ، خونى است كه هر ماه در عروق داخلى رحم ، براى تغذيه جنين احتمالى جمع مىگردد ، زيرا مىدانيم رحم زن در هر ماه توليد يك تخمك مىكند ، و مقارن آن عروق داخلى رحم به عنوان آماده باش براى تغذيه نطفه مملو از خون مىشود ، اگر در اين موقع كه تخمك وارد رحم مىشود ، اسپرم كه نطفه مرد است در آنجا موجود باشد ، تشكيل نطفه و جنين مىدهد و خونهاى موجود در عروق رحم صرف تغذيه آن مىشود ، در غير اين صورت ، بر اثر پوسته پوسته شدن مخاط رحم ، و شكافتن جدار رگها ، خون موجود خارج مىشود و اين همان خون حيض است ، و از اينجا دليل ديگرى براى ممنوع بودن آميزش جنسى در اين حال به دست مىآيد ، زيرا رحم زن در موقع تخليه اين خونها هيچ گونه آمادگى طبيعى براى پذيرش نطفه ندارد و لذا از آن صدمه مىبيند .
جمله « يطهرن » به گفته بسيارى از مفسران به معنى پاك شدن زنان از خون حيض است ، و اما جمله « * ( فَإِذا تَطَهَّرْنَ ) * » را بسيارى به معنى غسل كردن گرفتهاند ، بنا بر اين طبق جمله اول ، به هنگام پاك شدن از خون ، آميزش جنسى جايز است هر چند غسل نكرده باشد و طبق جمله دوم ، تا غسل نكند جايز نيست ( 2 ) .
بنا بر اين آيه خالى از ابهام نيست ، ولى با توجه به اينكه جمله دوم تفسيرى است بر جمله اول و نتيجه آن - لذا با فاء تفريع عطف شده - به نظر مىرسد كه تطهرن نيز به معنى پاك شدن از خون است ، بنا بر اين با پاك شدن از عادت ، آميزش مجاز است ، به خصوص اينكه در آغاز آيه هيچ سخنى از وجوب غسل در ميان نبود و اين همان قولى است كه فقهاى بزرگ نيز در فقه به آن فتوا دادهاند كه بعد از پاك شدن از خون حتى قبل از غسل ، آميزش جنسى جايز است ، ولى بدون شك ، بهتر
هامش
( 1 ) اقتباس از اعجاز قرآن ، صفحه 55 و 56 .
( 2 ) دومى مفهوم شرط ، و اولى مفهوم غايت است .