در ميان دانشمندان معتزله ابو هاشم احباط و تكفير را به هم آميخته و عنوان موازنه را به وجود آورده است به اين معنى كه گناه و ثواب را با هم مىسنجد و از يكديگر كسر مىكند .
ولى حق اين است كه احباط و تكفير امرى ممكن مىباشد و هيچ گونه ظلمى از آن حاصل نمىگردد ، و آيات و رواياتى صريحا بر آن دلالت دارد و به نظر مىرسد مخالفت منكران بازگشت به يك نوع « نزاع لفظى » مىكند .
توضيح اينكه : گاه مىشود انسان ساليان دراز زحمت مىكشد و با مشقت فراوان سرمايه اى مىاندوزد ولى با يك ندانم كارى و يا يك هوسبازى آن را از دست مىدهد يعنى « حسنات » سابق « حبط » مىشود .
و يا به عكس مرتكب اشتباهات و خسارتهاى زيادى شده و با يك عمل عاقلانه و حساب شده همه را جبران مىكند اين يك نوع تكفير است ( تكفير يك نوع پوشانيدن و جبران كردن است ) در مسائل معنوى نيز همين اصل صادق مىباشد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 115
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١١٥