كه اشيايى را در كيسهها يا ظرفهاى مخصوصى قرار مىدادند ، و يا نامههاى مهمى را در پاكت مىگذاردند ، براى آنكه كسى سر آن را نگشايد و دست به آن نزند آن را مىبستند و گره مىكردند و بر گره مهر مىنهادند ، امروز نيز معمول است اسناد رسمى املاك را به همين منظور با ريسمان مخصوصى بسته و روى آن قطعه سربى قرار مىدهند و روى سرب مهر مىزنند ، تا اگر از صفحات آن چيزى كم و زياد كنند معلوم شود .
در تاريخ شواهد فراوانى ديده مىشود كه رؤساى حكومتها ، كيسههاى زر را به مهر خويش مختوم مىساختند و براى افراد مورد نظر مىفرستادند ، اين براى آن بوده كه هيچگونه تصرفى در آن نشود تا بدست طرف برسد ، زيرا تصرف در آن بدون شكستن مهر ممكن نبود .
امروز نيز معمول است كيسههاى پستى را لاك و مهر مىكنند .
در لغت عرب براى اين معنى كلمه « ختم » به كار مىرود ، البته اين تعبير درباره افراد بىايمان لجوجى است كه بر اثر گناهان بسيار در برابر عوامل هدايت نفوذناپذير شدهاند ، و لجاجت و عناد در برابر مردان حق در دل آنان چنان رسوخ كرده كه درست همانند همان بسته و كيسه سر به مهر هستند كه ديگر هيچگونه تصرفى در آن نمىتوان كرد ، و به اصطلاح قلب آنها لاك و مهر شده است .
« طبع » نيز در لغت به همين معنى آمده است و « طابع » ( بر وزن خاتم ) هر دو به يك معنى مىباشد يعنى چيزى كه با آن مهر مىكنند .
اما « رين » به معنى زنگار يا غبار يا لايه كثيفى است كه بر اشياء گرانقيمت مىنشيند ، اين تعبير در قرآن نيز براى كسانى كه بر اثر خيره سرى و گناه زياد قلبشان نفوذناپذير شده به كار رفته است ، در سوره « مطففين » آيه 14 مىخوانيم :
كَلَّا بَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ : « چنين نيست ، اعمال زشت آنها زنگار و لايه بر قلب آنها افكنده است » .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 86
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٦