هستند كه هم گمراهند و هم گمراهگر ، و با تمام قوا مىكوشند ديگران را همرنگ خود سازند ! .
شاهد اين معنى آياتى است كه سخن از كسانى مىگويد كه مانع هدايت ديگران به راه راست بودند و به عنوان « يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّه » از آنها ياد شده در آيه 16 سوره شورى مىخوانيم : وَالَّذِينَ يُحَاجُّونَ فِي اللَّه مِنْ بَعْدِ ما اسْتُجِيبَ لَه حُجَّتُهُمْ داحِضَةٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ وَلَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ : « آنها كه بعد از پذيرش دعوت اسلام از ناحيه مؤمنان ، در برابر پيامبر ص به مخاصمه و بحثهاى انحرافى بر مىخيزند ، حجت و دليلشان در پيشگاه خدا باطل و بى اساس است و غضب خدا بر آنها است و عذاب شديد در انتظارشان خواهد بود .
اما با اين همه چنين به نظر مىرسد كه جامعترين اين تفاسير همان تفسير اول است تفسيرى كه بقيه تفسيرها در آن جمع است و در حقيقت مصداقى از مصاديق آن محسوب مىشود بنا بر اين دليلى ندارد كه ما مفهوم وسيع آيه را محدود كنيم .
وَ الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ .
( پايان سوره حمد )
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 56
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٦