2 - در پاكى زندگى از اموال غصب و ظلم و ستم بكوشد ، و تغذيه او از حرام نباشد از پيامبر اسلام ص نقل شده :
من احب ان يستجاب دعائه فليطب مطعمه و مكسبه
: « كسى كه دوست دارد دعايش مستجاب گردد بايد غذا و كسب خود را پاك كند » ( 1 ) .
3 - از مبارزه با فساد و دعوت بسوى حق خوددارى نكند ، زيرا آنها كه امر بمعروف و نهى از منكر را ترك مىگويند دعاى مستجابى ندارند ، چنان كه از پيامبر اسلام ص نقل شده :
لتامرن بالمعروف و لتنهن عن المنكر ، او ليسلطن اللَّه شراركم على خياركم و يدعوا خياركم فلا يستجاب لهم :
« بايد امر به معروف و نهى از منكر كنيد و الا خداوند بدان را بر نيكان شما مسلط مىكند و هر چه دعا كنند مستجاب نخواهد شد » ! ( 2 ) .
در حقيقت ترك اين وظيفه بزرگ « نظارت ملى » نابسامانيهايى در اجتماع به وجود مىآورد كه نتيجه آن خالى ماندن صحنه اجتماع براى بدكاران است ، و دعا براى بر طرف شدن نتايج آن بى اثر است زيرا اين وضع نتيجه قطعى اعمال خود انسان مىباشد . 4 - عمل به پيمانهاى الهى - ايمان و عمل صالح و امانت و درستكارى يكى ديگر از شرائط استجابت دعا است . زيرا آن كس كه به عهد خويش در برابر پروردگارش وفا نكند نبايد انتظار داشته باشد كه مشمول وعده اجابت دعا از ناحيه پروردگار باشد .
كسى نزد امير مؤمنان على ع از عدم استجابت دعايش شكايت كرد و گفت با اينكه خداوند فرموده دعا كنيد من اجابت مىكنم ، چرا ما دعا مىكنيم و به اجابت نمىرسد ؟ ! اما در پاسخ فرمود :
ان قلوبكم خان بثمان خصال :
هامش
( 1 و 2 ) سفينة البحار جلد اول صفحه 448 و 449 .