و تاكيد مطلب را روشن مىكند ، زيرا هميشه مسائلى را مىنويسند كه از هر نظر قطعيت پيدا كرده و جدى است .
« قصاص » از ماده « قص » ( بر وزن سد ) به معنى جستجو و پىگيرى از آثار چيزى است و هر امرى كه پشت سر هم آيد عرب آن را « قصه » مىگويد و از آنجا كه « قصاص » قتلى است كه پشت سر قتل ديگرى قرار مىگيرد اين واژه در مورد آن به كار رفته است .
همانگونه كه در شان نزول اشاره شد اين آيات در مقام تعديل زياده رويهاى است كه در جاهليت در مورد قتل نفس انجام مىگرفت ، و با انتخاب واژه قصاص نشان مىدهد كه اولياء مقتول حق دارند نسبت به قاتل همان را انجام دهند كه او مرتكب شده .
ولى به اين مقدار قناعت نكرده در دنباله آيه مساله مساوات را با صراحت بيشتر مطرح مىكند و مىگويد : « آزاد در برابر آزاد ، برده در برابر برده ، و زن در برابر زن » ( * ( الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنْثى بِالأُنْثى ) * ) .
به خواست خدا توضيح خواهيم داد كه اين مساله دليل بر برترى خون مرد نسبت به زن نيست و مرد قاتل را نيز مىتوان ( با شرائطى ) در برابر زن مقتول قصاص كرد .
سپس براى اينكه روشن شود كه مساله قصاص حقى براى اولياى مقتول است و هرگز يك حكم الزامى نيست ، و اگر مايل باشند مىتوانند قاتل را ببخشند و خونبها بگيرند ، يا اصلا خونبها هم نگيرند ، اضافه مىكند : « اگر كسى از ناحيه برادر دينى خود مورد عفو قرار گيرد ( و حكم قصاص با رضايت طرفين تبديل به خونبها گردد ) بايد از روش پسنديده اى پيروى كند ( و براى پرداخت ديه طرف را در فشار نگذارد ) و او هم در پرداختن ديه كوتاهى نكند » ( * ( فَمَنْ عُفِيَ لَه مِنْ أَخِيه شَيْءٌ فَاتِّباعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَداءٌ إِلَيْه بِإِحْسانٍ ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 604
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٠٤