بنا بر اين اگر سفر ، سفر گناه باشد گرچه آنها ناچارند براى حفظ جان خود از غذاى حرام بخورند ولى گناهش در نامه عملشان نوشته خواهد شد ، و به تعبير ديگر اين ستمگران براى حفظ جان خود واجب است به حكم عقل از اين گوشتها بخورند اما اين وجوب از مسئوليت آنها چيزى نمىكاهد ، چرا كه در مسير غلط چنين اجبارى را پيدا كردهاند .
رواياتى كه مىگويد اين آيه در باره كسانى است كه در راه قيام بر ضد امام مسلمين گام ننهند نيز اشاره به همين حقيقت است ، چنان كه در احكام نماز مسافر نيز وارد شده كه حكم نماز شكسته تنها براى مسافرانى است كه سفر آنها سفر حرام نباشد و لذا در ضمن روايات به جمله « * ( غَيْرَ باغٍ وَلا عادٍ ) * » براى هر دو حكم ، استدلال فرمودهاند ( حكم نماز مسافر و حكم ضرورت خوردن گوشتهاى حرام ) ( 1 ) .
و در پايان آيه مىفرمايد : « خداوند غفور و رحيم است » ( * ( إِنَّ اللَّه غَفُورٌ رَحِيمٌ ) * ) .
همان خداوندى كه اين گوشتها را تحريم كرده با رحمت خاصش در موارد ضرورت شديد اجازه استفاده از آن را داده است .
نكتهها :
1 - فلسفه تحريم گوشتهاى حرام
بدون شك غذاهايى كه در آيه فوق تحريم شده همچون سائر محرمات الهى فلسفه خاصى دارد و با توجه كامل به وضع جسم و جان انسان با تمام ويژگيهايش
هامش
( 1 ) در حديثى از امام صادق ( ع ) مىخوانيم كه در تفسير آيه فوق فرمود : منظور از « باغى » كسى است كه به دنبال صيد ( از روى تفريح نه از روى نياز ) مىرود و منظور از « عادى » سارق است آنها حق ندارند گوشت ميته بخورند و براى آنها حرام است و نماز را نيز نمىتوانند شكسته بخوانند ( وسائل الشيعه جلد 5 صفحه 509 ) .