متعدد عنوان شده براى بعضى سؤالانگيز باشد اما اگر كمى به تاريخ زمان جاهليت و آداب و رسوم خرافى آنها توجه كنيم و بدانيم كه آنها چگونه بدون دليل نعمتهاى حلال را بر خود ممنوع مىساختند و اين عادت به طورى در آنها نفوذ كرده بود كه همچون وحى آسمانى تلقى مىشد و گاه آن را صريحا به خدا نسبت مىدادند ، نكته اين تاكيد روشن مىشود ، قرآن مىخواهد اين افكار خرافى را از اين طريق به كلى از مغز آنها بيرون كند .
بعلاوه تكيه روى عنوان « طيب » همگان را متوجه اين دستور اسلامى مىكند كه از غذاهاى ناپاك ، از گوشتهايى همچون گوشت مردار و درندگان و حشرات ، و از مسكرات كه به شدت در ميان مردم آن زمان رواج داشت بپرهيزند .
در جلد ششم تفسير نمونه صفحه 149 به بعد در زمينه استفاده مؤمنان از روزيهاى پاك و زينتهاى معقول ( ذيل آيه 32 اعراف ) بحث مشروحى داريم .
آيه بعد براى روشن ساختن غذاهاى حرام و ممنوع و قطع كردن هر گونه بهانه چنين مىگويد : « خداوند تنها گوشت مردار ، خون ، گوشت خوك ، و گوشت هر حيوانى را كه به هنگام ذبح نام غير خدا بر آن گفته شود تحريم كرده است ( * ( إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَما أُهِلَّ بِه لِغَيْرِ اللَّه ) * ) .
و به اين ترتيب سه قسمت از گوشتهاى حرام به اضافه خون كه ، بيش از همه مورد ابتلاى مردم آن محيط بوده است در اينجا ذكر مىكند كه بعضى پليدى ظاهرى دارند و بر كسى مخفى نيست ، مانند مردار ، خون و گوشت خوك ، و بعضى پليدى معنوى دارند مانند قربانيهايى كه براى بتها مىكردند .
انحصارى كه از آيه با كلمه « انما » استفاده مىشود به اصطلاح « حصر اضافى » است ، يعنى منظور بيان تمام محرمات نيست ، بلكه هدف نفى بدعتهايى است كه آنها
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 582
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٨٢