( طه - 81 ) .
خلاصه اينكه اين مواهب و امكانات بايد نيرويى بر اطاعت باشد ، نه وسيله اى براى گناه .
جمله * ( إِنَّه لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ ) * كه متجاوز از ده بار در قرآن مجيد به دنبال نام شيطان آمده است براى اين است كه تمام نيروهاى انسان را براى مبارزه با اين دشمن بزرگ و آشكار بسيج كند .
آيه بعد دليل روشنى بر دشمنى سرسختانه شيطان كه جز بدبختى و شقاوت انسان هدفى ندارد بيان كرده ، مىگويد : « او شما را فقط به انواع بديها و زشتيها دستور مىدهد » ( * ( إِنَّما يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَالْفَحْشاءِ ) * ) .
« و نيز شما را وادار مىكند كه به خدا افترا ببنديد ، و چيزهايى را كه نمىدانيد به او نسبت دهيد » ( * ( وَأَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّه ما لا تَعْلَمُونَ ) * ) .
بنا بر اين برنامههاى شيطانى در اين سه امر خلاصه مىشود : « بديها » و « زشتيها » و « گفتن سخنان ناروا و بى مدرك در برابر ذات پاك پروردگار » .
« فحشاء » از ماده « فحش » به معنى هر كارى است كه از حد اعتدال خارج گردد و صورت « فاحش » به خود بگيرد ، بنا بر اين شامل تمامى منكرات و قبائح واضح و آشكار مىگردد ، اما اينكه مىبينيم اين لفظ امروز در مورد اعمال منافى عفت يا در مورد گناهانى كه حد شرعى دارد به كار مىرود در واقع از قبيل استعمال لفظ « كلى » در بعضى از مصاديق آن است .
جمله * ( تَقُولُوا عَلَى اللَّه ما لا تَعْلَمُونَ ) * ممكن است اشاره به تحريم پاره اى از غذاهاى حلال باشد ، كه اعراب در جاهليت به خدا نسبت مىدادند ، حتى به گفته بعضى از مفسران بزرگ رسوبات اين طرز تفكر در ميان جمعى از تازه مسلمانان
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 570
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٧٠