و مردم مىشوند با اين تفاوت كه چون تا آخر عمر بر كفر ، اصرار ورزيدهاند طبعا راه بازگشتى بر ايشان باقى نمىماند .
سپس اضافه مىكند : « آنها جاودانه در اين لعنت الهى و لعنت فرشتگان و مردم خواهند بود ، بى آنكه عذاب خدا از آنها تخفيف يابد و يا مهلت و تاخيرى به آنها داده شود » ( * ( خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَلا هُمْ يُنْظَرُونَ ) * ) .
و از آنجا كه اصل توحيد به همه اين بدبختيها پايان مىدهد در آخرين آيه مورد بحث مىگويد : « معبود شما خداوند يگانه است » ( * ( وَإِلهُكُمْ إِله واحِدٌ ) * ) .
باز براى تاكيد بيشتر اضافه مىكند : « هيچ معبودى جز او نيست ، و هيچكس غير او شايسته پرستش نمىباشد » « * ( لا إِله إِلَّا هُوَ ) * » .
و در آخرين جمله به عنوان بيان و دليل و علت مىفرمايد : « او خداوند بخشنده مهربان است » ( * ( الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ ) * ) .
آرى كسى كه از يك سو رحمت عامش همگان را فرا گرفته و از ديگر سو براى مؤمنان رحمت ويژه اى قرار داده ، آرى او شايسته عبوديت نه آنها كه سر تا پا نيازند و محتاج .
نكتهها :
1 - آيات متعددى از قرآن اين نكته را روشن مىسازد كه هر كس در حال كفر و دشمنى با حق از دنيا برود ، هيچگونه راه نجاتى براى او نيست ، و بايد همچنين باشد ، زيرا با توجه به اينكه سعادت و بدبختى جهان ديگر نتيجه مستقيم اندوخته هايى است كه از اين جهان با خود مىبريم ، اين حقيقت آشكار مىشود ،