نمونههاى روشن و زنده آزمايشهاى الهى است .
و مىدانيم كه مردم در برابر آزمايشهاى خداوند به دو گروه تقسيم مىشوند :
گروهى از عهده امتحانات بر آمده و گروهى مردود مىشوند .
مثلا مساله « ترس » كه پيش مىآيد گروهى خود را مىبازند و به خاطر اينكه كوچكترين ضررى به آنها نرسد شانه از زير بار مسئوليت خالى مىكنند در جنگها فرار مىكنند ، يا راه سازشكارى پيش مىگيرند ، و با عذرتراشيهايى همچون « نَخْشى أَنْ تُصِيبَنا دائِرَةٌ » : « ما مىترسيم ضررى به ما متوجه شود » از تكليف الهى سرباز مىزنند ( سوره مائده آيه 5 ) اما گروهى ديگر در برابر عوامل ترس با ايمان و توكل بيشترى خود را براى هر گونه فدا كارى مهيا مىكنند ، چنان كه در قرآن آمده است : الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزادَهُمْ إِيماناً وَقالُوا حَسْبُنَا اللَّه وَنِعْمَ الْوَكِيلُ : « وقتى كه به مردم با ايمان مىگفتند اوضاع خطرناك است ، و دشمنان شما مجهزند ، شما عقبنشينى كنيد بر ايمان و توكل آنها افزوده مىشد » ! ( آل عمران - 173 ) .
در برابر سائر مشكلات و عوامل امتحان كه در آيه آمده است همچون گرسنگى و زيانهاى مالى و جانى نيز همه مردم يكسان نيستند . نمونه هايى از اين امتحانات در متن قرآن آمده است و در آيات مناسب به آن اشاره خواهيم كرد .
4 - رمز پيروزى در امتحان
در اينجا سؤال ديگرى پيش مىآيد و آن اينكه : حال كه همه انسانها در يك امتحان گسترده الهى شركت دارند ، راه موفقيت در اين آزمايشها چيست ؟
پاسخ اين سؤال را قسمت آخر آيه مورد بحث و آيات ديگر قرآن مىدهد :
1 - نخستين و مهمترين گام براى پيروزى همان است كه در جمله كوتاه