مىبايست آزمايش شوند و استعدادات خود را شكوفا سازند .
گرچه امتحانات الهى متفاوت است ، بعضى مشكل ، بعضى آسان و قهرا نتائج آنها نيز با هم فرق دارد ، اما به هر حال آزمايش براى همه هست ، قرآن مجيد به امتحان عمومى انسانها اشاره كرده مىفرمايد : أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لا يُفْتَنُونَ : « آيا مردم گمان مىكنند بدون امتحان رها مىشوند ، نه هرگز بلكه همگى بايد امتحان دهند » ( عنكبوت آيه 1 ) .
قرآن نمونه هايى از امتحانات پيامبران را نيز بازگو كرده است آنجا كه مىفرمايد : وَإِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّه : « خداوند ابراهيم را امتحان كرد » ( بقره - 124 ) .
در جاى ديگر آمده است : فَلَمَّا رَآه مُسْتَقِرًّا عِنْدَه قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَ أَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ : « هنگامى كه يكى از پيروان سليمان تخت بلقيس را در كمتر از يك چشم به هم زدن از راه دور براى او حاضر كرد ، سليمان گفت اين لطف خدا است براى اينكه مرا امتحان كند آيا شكرگزارى مىكنم يا كفران » ؟ ( نمل - 40 ) .
3 - طرق آزمايش
در آيه فوق نمونه هايى از امورى كه انسان با آنها امتحان مىشود بيان شده ، از قبيل : ترس ، گرسنگى ، زيانهاى مالى ، و مرگ . . . ولى وسائل آزمايش خداوند منحصر به اينها نيست بلكه امور ديگرى نيز در قرآن به عنوان وسيله امتحان آمده است ، مانند فرزندان ، پيامبران ، و دستورات خداوند ، حتى بعضى از خوابها ممكن است از وسائل آزمايش باشد ، « شرور و خيرها نيز از آزمايشهاى الهى محسوب مىشوند » ( وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ ) ( انبياء - 35 ) .
بنا بر اين مواردى كه در آيه شمرده شده جنبه انحصارى ندارد ، هر چند از