4 - خطاب همگانى
بدون شك خطابات قرآن و لو در ظاهر متوجه پيامبر ص باشد ، مفهوم عامى دارد كه شامل همه مسلمانان مىشود ( جز موارد معدودى كه دليل بر اختصاص آن به پيامبر ص در دست داريم ) با توجه به اين امر اين سؤال پيش مىآيد كه چرا در آيه فوق يك بار به پيامبر ص دستور مىدهد كه رو به سوى مسجد الحرام نماز بخواند ، و يك بار همه مؤمنان را مخاطب ساخته ؟ .
اين تكرار ممكن است به اين دليل باشد كه مساله تغيير قبله يك مساله جنجالى و پر سر و صدا بود ، و امكان داشت ، به خاطر جنجالها و سمپاشيها ، ذهن افراد تازه مسلمان مشوب گردد ، و به عذر اينكه خطاب « فول وجهك » مخصوص پيامبر ص است از زير بار نماز خواندن به جانب كعبه شانه خالى كنند ، لذا خداوند بعد از اين خطاب مخصوص ، يك خطاب عام متوجه همه مسلمانان كرد تا تاكيد كند كه اين تغيير قبله به هيچوجه يك امر خصوصى نيست بلكه براى عموم مسلمانها است .
5 - آيا تغيير قبله به خاطر خشنودى پيامبر بود ؟
جمله « قبلة ترضاها » ( قبله اى كه از آن خشنود شوى ) ممكن است اين توهم را ايجاد كند كه اين تغيير به خاطر خشنودى پيامبر صورت گرفت ، ولى اين توهم با توجه به اين نكته از ميان مىرود كه بيت المقدس ، قبله موقت بود ، و پيامبر ص انتظار اعلام قبله نهايى را مىكشيد كه با صدور فرمان آن از يك سو زبان طعن يهود از مسلمانان قطع مىشد ، و از سوى ديگر موجبات علاقمندى بيشترى در مردم حجاز كه توجه خاصى به كعبه داشتند براى پذيرش آئين اسلام فراهم مىساخت ، ضمنا اعلام قبله نخستين نيز اين اثر را داشت كه اسلام را از اينكه يك آئين نژادى باشد جدا كرد ، بعلاوه قلم بطلان بر بتهاى بت پرستان كه