و اين معنى با كلمه « امنا » كه پشت سر آن ذكر شده تاكيد مىشود ، مخصوصا كلمه « للناس » نشان مىدهد كه اين مركز امن و امان ، پناهگاهى است عمومى براى همه جهانيان و انسانها و تودههاى مردم .
و اين در حقيقت اجابت يكى از درخواستهايى است كه ابراهيم از خداوند كرد كه بعدا به آن اشاره مىشود .
سپس اضافه مىكند « از مقام ابراهيم نماز گاهى براى خود انتخاب كنيد » ( * ( وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى ) * ) .
در اينكه منظور از مقام ابراهيم چيست ؟ در ميان مفسران گفتگو است ، بعضى گفتهاند : تمام « حج » مقام ابراهيم است ، بعضى به معنى « عرفه » و « مشعر الحرام » و « جمرات سه گانه » گرفتهاند ، و بعضى گفتهاند « تمام حرم مكه » ، مقام محسوب مىشود .
ولى ظاهر آيه همانگونه كه در روايات اسلامى وارد شده و بسيارى از مفسران نيز گفتهاند اشاره به همان مقام معروف ابراهيم است كه محلى است در نزديكى خانه كعبه ، و حجاج بعد از انجام طواف به نزديك آن مىروند و نماز طواف بجا مىآورند بنا بر اين منظور از « مصلى » نيز محل نماز است .
سپس اشاره به پيمانى كه از ابراهيم و فرزندش اسماعيل در باره طهارت خانه كعبه گرفته است مىفرمايد و مىگويد : « ما به ابراهيم و اسماعيل امر كرديم كه خانه مرا براى طواف كنندگان و مجاوران و ركوع كنندگان و سجده كنندگان ( نمازگزاران ) پاكيزه داريد » ( * ( وَعَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَإِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ ) * ) .
منظور از طهارت و پاكيزگى در اينجا چيست ؟ بعضى گفتهاند : طهارت از لوث وجود بتها .
بعضى گفتهاند : از آلودگيهاى ظاهرى و مخصوصا از خون و محتويات شكم
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 448
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤٨