برنامه باشد ، بلكه اخلاق اسلامى ايجاب مىكند كه نخستين برنامه عفو و گذشت باشد ، اگر مؤثر نشد آن گاه متوسل به خشونت شوند .
2 - جمله « * ( إِنَّ اللَّه عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ) * » ممكن است اشاره به اين باشد كه خداوند مىتواند هم اكنون نيز شما را از طرق غير عادى بر آنها پيروز گرداند ، ولى طبع زندگى بشر و عالم آفرينش اين است كه هر كارى تدريجا و با فراهم شدن مقدمات انجام گيرد .
3 - جمله « * ( حَسَداً مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ ) * » ( انگيزه آنها حسدى از ناحيه خودشان است ) ممكن است اشاره به اين باشد كه حسد گاهى در شكل هدف منعكس مىشود و آب و رنگ دينى به آن مىدهند ، ولى حسدى كه آنها در اين زمينه نشان مىدادند حتى اين رنگ را نيز نداشت بلكه صرفا جنبه شخصى داشت ( 1 ) .
اين احتمال نيز وجود دارد كه اشاره به حسدى باشد كه در جان آنها ريشه دوانيده است .
هامش
( 1 ) تفسير المنار ذيل آيه مورد بحث .