3 - معنى ديگرى است كه بعضى پنداشتهاند و آن اينكه : ممكن است با وسائلى ماهيت و شكل اشخاص و موجودات را تغيير داد ، مثلا انسان را بوسيله آن به صورت حيوانى در آورد ، ولى اين نوع خيال و پندارى بيش نيست و واقعيت ندارد ( 1 ) .
از بررسى حدود 51 مورد كلمه « سحر » و مشتقات آن در سورههاى قرآن از قبيل : طه ، شعراء ، يونس و اعراف و . . . راجع به سرگذشت پيامبران خدا :
موسى ، عيسى و پيامبر اسلام ص به اين نتيجه مىرسيم كه سحر از نظر قرآن به دو بخش تقسيم مىشود :
1 - آنجا كه مقصود از آن فريفتن و تردستى و شعبده و چشمبندى است و حقيقتى ندارد چنان كه مىخوانيم : « فَإِذا حِبالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ إِلَيْه مِنْ سِحْرِهِمْ أَنَّها تَسْعى : ( ريسمانها و عصاهاى جادوگران زمان موسى در اثر سحر ، خيال مىشد كه حركت مىكنند ) » سوره طه آيه 66 « و در آيه ديگر آمده است » فَلَمَّا أَلْقَوْا سَحَرُوا أَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوهُمْ « ( هنگامى كه ريسمانها را انداختند چشمهاى مردم را سحر كردند و آنها را ارعاب نمودند ) ( اعراف آيه 116 ) از اين آيات روشن مىشود كه سحر داراى حقيقتى نيست كه بتوان در اشياء تصرفى كند و اثرى بگذارد بلكه اين تردستى و چشمبندى ساحران است كه آن چنان جلوه مىدهد .
2 - از بعضى از آيات قرآن استفاده مىشود كه بعضى از انواع سحر به راستى اثر مىگذارد مانند آيه فوق كه مىگويد آنها سحرهايى را فرا مىگرفتند كه ميان مرد و همسرش جدايى مىافكند ( * ( فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُما ما يُفَرِّقُونَ بِه بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِه ) * ) يا تعبير ديگرى كه در آيات فوق بود كه آنها چيزهايى را فرا مىگرفتند كه مضر به حالشان بود و نافع نبود ( * ( وَيَتَعَلَّمُونَ ما يَضُرُّهُمْ وَلا يَنْفَعُهُمْ ) * ) .
ولى آيا تاثير سحر فقط جنبه روانى دارد و يا اينكه اثر جسمانى و خارجى
هامش
( 1 ) مفردات راغب « سحر »