2 - خارق عادات در زندگى بنى اسرائيل
بعضى از كسانى كه با منطق اعجاز آشنا نيستند ، جوشيدن اينهمه آب و اين چشمهها را از آن صخره ، بعيد شمردهاند ، در حالى كه اين گونه مسائل كه قسمت مهمى از معجزه انبياء را تشكيل مىدهد ، چنان كه در جاى خود گفتهايم ، امر محال يا استثناء در قانون عليت نيست ، بلكه تنها يك خارق عادت است يعنى مخالف با علت و معلولى است كه ما با آن خو گرفتهايم .
بديهى است تغيير مسير علل و معلول عادى براى خداوندى كه خالق زمين و آسمان و تمام جهان هستى است به هيچ وجه مشكل نخواهد بود ، چه اينكه اگر از روز اول اين علل و معلول را طور ديگرى آفريده بود و ما با آن خو گرفته بوديم وضع كنونى را خارق عادت و محال مىپنداشتيم .
كوتاه سخن اينكه : آفريننده عالم هستى و نظام علت و معلول ، حاكم بر آن است نه محكوم آن ، حتى در زندگى روزمره ما ، موارد استثنايى در نظام موجود علت و معلول كم نيست ، و به هر حال مساله اعجاز چه در گذشته چه در حال مشكل عقلى و علمى ايجاد نمىكند ( 1 ) .
3 - فرق ميان « انفجرت » و « انبجست »
در آيه مورد بحث در مورد جوشيدن آب تعبير به « انفجرت » شده ، در حالى در آيه 160 سوره اعراف بجاى آن « انبجست » آمده است كه اولى به معنى جريان شديد آب است و دومى جريان خفيف و ملايم .
آيه دوم ممكن است اشاره به مرحله ابتدايى جريان اين آب باشد تا مايه وحشت آنها نگردد و بنى اسرائيل به خوبى بتوانند آن را مهار كرده و در كنترل
هامش
( 1 ) براى توضيح بيشتر به كتاب رهبران بزرگ مراجعه فرمائيد .