اكثريت قاطع بنى اسرائيل به او مىپيوندند ، هارون ع جانشين و برادر موسى ع با اقليتى بر آئين توحيد باقى مىمانند ، اما هر چه مىكوشند ديگران را از اين انحراف بزرگ باز گردانند توفيق نمىيابند ، بلكه چيزى نمانده بود كه خود هارون را هم از بين ببرند .
موسى پس از بازگشت از كوه طور از مشاهده اين صحنه شديد ناراحت مىشود و آنها را سخت ملامت مىكند ، آنها متوجه زشتى كار خود مىشوند و در صدد توبه بر مىآيند ، موسى از طرف خداوند پيشنهاد يك توبه بى سابقه به آنها مىدهد كه شرح آن در آيات آينده خواهد آمد .
در آيه بعد خداوند مىگويد : « با اين گناه بزرگ باز شما را عفو كرديم شايد شكر نعمتهاى ما را بجا آوريد » ( * ( ثُمَّ عَفَوْنا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ) * ) .
و در ادامه اين بحث مىفرمايد : « به خاطر بياوريد هنگامى را كه به موسى كتاب و وسيله تشخيص حق از باطل بخشيديم ، تا شما هدايت شويد » ( * ( وَإِذْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَالْفُرْقانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ) * ) .
« كتاب » و « فرقان » ممكن است هر دو اشاره به تورات باشد و نيز ممكن است كتاب اشاره به تورات و فرقان اشاره به معجزاتى باشد كه خداوند در اختيار موسى گذارده بود ( چون فرقان در اصل به معنى چيزى است كه حق را از باطل براى انسان مشخص مىكند ) سپس در زمينه تعليم توبه از اين گناه مىگويد : « بخاطر بياوريد هنگامى را كه موسى به قوم خود گفت : اى جمعيت شما با انتخاب گوساله به خود ستم كرديد » ( * ( وَإِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِه يا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخاذِكُمُ الْعِجْلَ ) * ) .
« اكنون كه چنين است توبه كنيد و به سوى آفريدگارتان باز گرديد » ( * ( فَتُوبُوا إِلى بارِئِكُمْ ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 254
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٥٤