قرآن مخصوصا براى مجسم ساختن عذاب فرعونيان نسبت به بنى اسرائيل تعبير به « يسومون » كرده ( « يسومون » فعل مضارع از ماده « سوم » است كه در اصل به معنى دنبال چيزى رفتن مىباشد و از آنجا كه فعل مضارع معمولا معنى دوام و استمرار را مىبخشد ، در مىيابيم كه بنى اسرائيل به طور مداوم تحت شكنجه فرعونيان بودهاند ) .
با چشم خود مىديدند كه پسران بىگناهشان را سر مىبرند ، و از سوى ديگر دخترانشان را به كنيزى مىبردند ، و از اين گذشته خودشان نيز دائما تحت شكنجه بودند ، بردگان و خدمتگزاران و كارگران قبطيان و دار و دسته فرعون محسوب مىشدند .
مهم اين است كه قرآن ، اين جريان را يك آزمايش سخت و عظيم ، براى بنى اسرائيل مىشمرد ( يكى از معانى « بلاء » آزمايش است ) و به راستى تحمل اينهمه ناملايمات ، آزمايش سختى بوده است .
اين احتمال نيز وجود دارد كه « بلاء » در اينجا به معنى مجازات باشد ، زيرا بنى اسرائيل پيش از آن ، قدرت و نعمت فراوان داشتند ، و كفران كردند ، و خدا آنها را مجازات كرد .
احتمال سومى در تفسير اين جمله نيز از سوى بعضى از مفسران ذكر شده است كه « بلاء » به معنى نعمت باشد ، يعنى نجات از چنگال فرعونيان نعمتى بزرگ براى شما بود ( 1 ) .
هامش
( 1 ) « بلاء » در اصل به معنى كهنگى و فرسودگى است ، سپس به آزمايش كردن بلاء گفته شده ، زيرا هر چيزى بر اثر آزمايشهاى متعدد حالت كهنگى به خود مىگيرد ، به غم و اندوه نيز بلاء مىگويند ، چرا كه جسم و روح انسان را فرسوده مىكند ، تكاليف و مسئوليتها نيز بلاء نام دارد ، چرا كه آنها نيز بر جسم و جان انسان سنگينى دارند ، و از آنجا كه آزمايش گاهى با نعمت است و گاهى با مصيبت ، اين واژه گاه به معنى نعمت و گاه به معنى مصيبت آمده است .