ولى با توجه به ساير آيات قرآن روشن مىشود كه مقصود برترى آنها نسبت به افراد محيط و عصر خودشان است زيرا در قرآن مىخوانيم « كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ . . . » شما ( مسلمانان ) بهترين امتى بوديد كه براى نفع انسانها آفريده شدهايد « ( آل عمران آيه 110 ) .
در جاى ديگر در باره بنى اسرائيل مىخوانيم « وَأَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الأَرْضِ وَمَغارِبَهَا » ما اين مستضعفان را وارث مشرق و مغرب زمين كرديم « ( سوره اعراف آيه 137 ) روشن است كه بنى اسرائيل در آن زمان وارث تمام جهان نشدند پس مقصود اين است كه وارث شرق و غرب منطقه خودشان گشتند بنا بر اين فضيلت آنها بر جهانيان نيز برترى نسبت به افراد همان محيط است .
در آيه بعد قرآن خط بطلانى بر خيالهاى باطل يهود مىكشد ، زيرا آنها معتقد بودند كه چون نياكان و اجدادشان پيامبران خدا بودند آنها را شفاعت خواهند كرد ، و يا گمان مىكردند مىتوان براى گناهان فديه و بدل تهيه نمود ، همانگونه كه در اين جهان متوسل به رشوه مىشدند .
قرآن مىگويد : « از آن روز بترسيد كه هيچكس بجاى ديگرى جزا داده نمىشود » ( * ( وَاتَّقُوا يَوْماً لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً ) * ) .
« و نه شفاعتى ( بى اذن پروردگار ) پذيرفته مىشود » ( * ( وَلا يُقْبَلُ مِنْها شَفاعَةٌ ) * ) .
« و نه غرامت و بدلى قبول خواهد شد » ( * ( وَلا يُؤْخَذُ مِنْها عَدْلٌ ) * ) .
« و نه كسى براى يارى انسان به پا مىخيزد » ( * ( وَلا هُمْ يُنْصَرُونَ ) * ) .
خلاصه حاكم و قاضى آن صحنه كسى است كه جز عمل پاك را قبول نمىكند چنان كه در آيه 88 و 89 شعراء مىخوانيم : يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَلا بَنُونَ إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّه بِقَلْبٍ سَلِيمٍ : « روزى كه نه مال به درد مىخورد و نه فرزندان ، مگر آنها كه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 221
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٢١