علماى يهود از اين مىترسيدند كه اگر به رسالت پيامبر اسلام اعتراف كنند كاخ رياستشان فرو ريزد و عوام يهود به آنها اعتنا نكنند ، لذا صفات پيامبر اسلام را كه در تورات آمده بود دگرگون جلوه دادند .
قرآن براى اينكه انسان بتواند بر اميال و خواستههاى دل پيروز گردد و حب جاه و مقام را از سر بيرون كند در آيه بعد چنين مىگويد : از صبر و نماز يارى جوييد « و با استقامت و كنترل خويشتن بر هوسهاى درونى پيروز شويد ( * ( وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ ) * ) .
سپس اضافه مىكند « اين كار جز براى خاشعان سنگين و گران است » ( * ( وَإِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ ) * ) .
در آخرين آيه مورد بحث خاشعان را چنين معرفى مىكند « همانها كه مىدانند پروردگار خود را ملاقات خواهند كرد و به سوى او باز مىگردند » ( * ( الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَيْه راجِعُونَ ) * ) .
« يظنون » از ماده « ظن » گاه به معنى گمان و گاه به معنى يقين مىآيد « و در اينجا مسلما به معنى ايمان و يقين قطعى است ، زيرا ايمان به لقاء اللَّه و باز گشت به سوى او حالت خشوع و خداترسى و احساس مسئوليت را در دل انسان زنده مىكند و اين يكى از آثار تربيتى ايمان به معاد است كه همه جا در برابر انسان صحنه آن دادگاه بزرگ را مجسم مىسازد و به انجام مسئوليتها و حق و عدالت دعوت مىكند .
اين احتمال نيز وجود دارد كه « ظن » در اينجا به معنى « گمان » باشد ، و اين در حقيقت يك نوع مبالغه و تاكيد است كه اگر انسان فرضا به آن دادگاه بزرگ
هامش
( 1 ) « راغب » در كتاب « مفردات » مىگويد : « ظن » اسم است براى اعتقادى كه از دليل و قرينه حاصل مىشود ، اين اعتقاد گاهى قوى مىشود و به مرحله يقين مىرسد و گاه ضعيف است و از حد گمان تجاوز نمىكند .