روى سخن را به بنى اسرائيل كرده چنين مىگويد : « اى بنى اسرائيل به خاطر بياوريد نعمتهاى مرا كه به شما بخشيدم ، و به عهد من وفا كنيد تا من نيز به عهد شما وفا كنم ، و تنها از من بترسيد » ( * ( يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ وَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ ) * ) .
در حقيقت اين سه دستور ( يادآورى نعمتهاى بزرگ خدا ، وفاى به عهد پروردگار ، و ترس از نافرمانى او ) اساس تمام برنامههاى الهى را تشكيل مىدهد .
ياد نعمتهاى او انسان را به معرفت او دعوت مىكند ، و حس شكرگزارى را در انسان بر مىانگيزد ، سپس توجه به اين نكته كه اين نعمتها بى قيد و شرط نيست و در كنار آن خدا عهد و پيمانى گرفته ، انسان را متوجه تكاليف و مسئوليتهايش مىكند ، و بعد از آن نترسيدن از هيچكس و هيچ مقام در راه انجام وظيفه سبب مىشود كه انسان همه موانع را در اين راه از پيش پاى خود بر دارد و به مسئوليتها و تعهدهايش وفا كند ، چرا كه يكى از موانع مهم اين راه ترسهاى بى دليل از اين و آن است ، به خصوص در مورد بنى اسرائيل ، كه سالها زير سيطره فرعونيان قرار داشتند و ترس جزء بافت وجود آنها شده بود .
نكتهها :
1 - يهود در مدينه
- جالب اينكه طبق تصريح بعضى از مورخان قرآن ، سوره بقره نخستين سوره اى است كه در مدينه نازل شد ، و قسمت مهمى از آن در باره يهود ، بحث مىكند ، زيرا يهود در آنجا معروفترين جمعيت پيروان اهل كتاب بودند ، و قبل از ظهور پيامبر ص طبق كتب مذهبى خود انتظار چنين ظهورى را داشتند و ديگران را به آن بشارت مىدادند ، از نظر اقتصادى نيز وضع آنها بسيار خوب بود ، و روى هم رفته ، نفوذ عميقى در مدينه داشتند .
اما با ظهور اسلام ، اسلامى كه راههاى منافع نامشروع آنها را مىبست و جلو