و عمومىترى دارد كه مساله « قطع رحم » يكى از مصداقهاى آن است .
زيرا آيه مىگويد : فاسقان پيوندهايى را كه خدا دستور داده بر قرار بماند قطع مىكنند ، اين پيوندها شامل پيوند خويشاوندى ، پيوند دوستى ، پيوندهاى اجتماعى ، پيوند و ارتباط با رهبران الهى و پيوند و رابطه با خدا است ، و به اين ترتيب نبايد معنى آيه را منحصر به قطع رحم و زير پا گذاشتن رابطههاى خويشاوندى دانست .
لذا بعضى از مفسران آن را به قطع رابطه با پيامبران و مؤمنان ، يا قطع رابطه با پيامبران ديگر و كتب آسمانى آنها كه خدا دستور پيوند با همه آنها را داده است تفسير كردهاند كه پيدا است اين تفسيرها نيز بيان كننده بخشى از مفهوم كلى آيه است .
در بعضى از روايات جمله « * ( ما أَمَرَ اللَّه بِه أَنْ يُوصَلَ ) * » به رابطه با امير مؤمنان ع و ائمه اهل بيت ع تفسير شده است ( 1 ) .
3 - نشانه ديگر فاسقان ، فساد در روى زمين است كه در آخرين مرحله به آن اشاره شده : « آنها فساد در زمين مىكنند » ( * ( وَيُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ ) * ) .
البته اين خود مطلبى روشن است ، آنها كه خدا را فراموش كرده و سر از اطاعت او بر تافتهاند ، و حتى نسبت به خويشاوندان خود ، رحم و شفقت ندارند پيدا است با ديگران چگونه معامله خواهند كرد ؟ آنها در پى كامجويى و لذتهاى خويش و منافع شخصى خود هستند ، جامعه به هر جا كشيده شود براى آنها فرق نمىكند ، هدفشان بهره بيشتر و كامجويى افزونتر است ، و براى رسيدن به اين هدف از هيچ خلافى پروا ندارند ، پيدا است كه اين طرز فكر و عمل چه فسادهايى در جامعه به وجود مىآورد .
هامش
( 1 ) نور الثقلين جلد اول صفحه 45 ( براى توضيح بيشتر در اين زمينه و نيز در زمينه رواياتى كه به توسعه مفهوم اين پيوندها اشاره مىكند به جلد دهم صفحه 184 ذيل آيه 21 رعد مراجعه فرمائيد ) .