« انداد ، همان شرك است كه گاهى پنهانتر است از حركت مورچه بر سنگ سياه در شب تاريك ، از جمله اينكه انسان بگويد : به خدا سوگند ، به جان تو سوگند ، به جان خودم سوگند . . . ( يعنى خدا و جان خود و جان دوستش را در يك رديف قرار بدهد ) و بگويد اين سگ اگر ديشب نبود دزدان آمده بودند ! ( پس نجات دهنده ما از دزدان اين سگ است ) يا به دوستش بگويد : هر چه خدا بخواهد و تو بخواهى ، همه اينها بويى از شرك مىدهد » ( 1 ) .
و در حديثى مىخوانيم كه مردى در برابر پيامبر ص همين جمله را گفت :
ما شاء اللَّه و شئت ( هر چه خدا بخواهد و تو بخواهى ) پيامبر فرمود : ا جعلتنى للَّه ندا : « مرا شريك خدا و همرديف او قرار دادى » ؟ ! .
در تعبيرات عاميانه روزمره نيز بسيار مىگويند : « اول خدا ، دوم تو » ! بايد قبول كرد كه اين گونه تعبيرات نيز مناسب يك انسان موحد كامل نيست .
در روايتى در تفسير آيه 106 سوره يوسف و ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّه إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ از امام صادق ع مىخوانيم كه فرمود : ( اين اشاره به شرك خفى است ) مانند اينكه انسان به ديگرى بگويد : اگر تو نبودى من نابود شده بودم يا زندگانيم بر باد مىرفت » ( 2 ) .
توضيح بيشتر را در اين زمينه در جلد دهم صفحه 88 ذيل آيه 106 سوره يوسف به بعد مىخوانيد .
هامش
( 1 ) فى ظلال سيد قطب جلد اول صفحه 53 .
( 2 ) سفينة البحار جلد اول صفحه 697 .