خط نفاق در هر عصر و زمانى ، در برابر خط انقلابهاى راستين وجود داشته و دارد به منافقان همه اعصار و قرون گسترش مىيابد ، و ما با چشم خود تمام اين نشانهها را يك به يك و مو به مو در مورد منافقان عصر خويش ، مىيابيم ، سرگردانى آنها ، وحشت و اضطرابشان و خلاصه بىپناهى و بدبختى و سيه روزى و رسوايى آنها را درست همانند همان مسافرى كه قرآن به روشنترين وجهى حال او را ترسيم كرده است مشاهده مىكنيم .
در اينكه ميان مثال دوم و اول در آيات فوق چه تفاوتى است ؟ ، در اينجا دو تفسير وجود دارد .
نخست اينكه : آيه اول ( * ( مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي . . . ) * ) اشاره به منافقانى است كه در آغاز وارد ، صف مؤمنان راستين شده بودند و حقيقتا ايمان آوردند ، اما اين ايمان مستقر و پا بر جا نبود و به نفاق گرائيدند .
و اما مثال دوم ( * ( أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ . . . ) * ) حال منافقانى را بازگو مىكند كه از آغاز در همان صف نفاق بودند و حتى براى يك لحظه هم ايمان نياوردند .
ديگر اينكه : مثال اول بازگو كننده حال افراد است ، و مثال دوم مجسم كننده وضع محيطها ، لذا در اول مىفرمايد * ( مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي . . . ) * ( مثل آنها مانند كسى است كه . . . ) و در مثال دوم مىگويد : « * ( أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيه ظُلُماتٌ وَرَعْدٌ وَبَرْقٌ ) * » : « مانند باران پرپشتى كه از آسمان فرو مىريزد ، و در آن ، ظلمت و رعد و برق است » اشاره به محيط وحشتزا و پرخوف و خطرى است كه منافقان در آن زندگى داشتند .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 115
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١١٥