مىكوبد ، از يك سو اثبات مىكند كه تنها خدعه و نيرنگ از جانب خود آنها است و از سوى ديگر مىگويد اين خدعه و نيرنگ نيز به خودشان باز مىگردد و نمىفهمند ، چرا كه سرمايههاى اصيلى را كه خداوند براى نيل به سعادت در وجودشان آفريده ، در مسير خدعه و فريب و نيرنگ بر باد مىدهند و دست خالى از هر خير و نيكى ، با كوله بارى از گناه ، از دنيا مىروند .
البته هيچكس خدا را نمىتواند فريب بدهد ، چرا كه او با خبر از آشكار و نهان است ، بنا بر اين تعبير به * ( « يُخادِعُونَ اللَّه » ) * يا از اين نظر است كه خدعه و نيرنگ با پيامبر و مؤمنان ، همچون خدعه و نيرنگ با خدا است ، ( در موارد ديگرى از قرآن نيز ديده مىشود كه خداوند براى تعظيم پيامبر و مؤمنان خود را در صف آنها قرار مىدهد ) .
و يا اينكه بر اثر عدم شناخت صفات خدا با افكار كوتاه و ناقص خود به راستى فكر مىكردند ممكن است چيزى از خدا پنهان بماند و نظير آن نيز در بعضى ديگر از آيات قرآن ديده مىشود .
به هر حال ، آيه فوق ، اشاره روشنى به مساله فريب و جدان دارد و اينكه بسيار مىشود كه انسان منحرف و آلوده ، براى رهايى از سرزنش و مجازات و جدان در برابر اعمال زشت و انحرافى دست به فريب و جدان خويش مىزند ، و كم كم براى خود اين باور را به وجود مىآورد كه اين عمل من نه تنها زشت و انحرافى نيست بلكه اصلاح است و مبارزه با فساد ( * ( إِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ ) * ) تا با فريب و جدان ، آسوده خاطر به اعمال خلاف خود ادامه دهد .
مىگويند يكى از سران آمريكا در پاسخ اينكه چرا دستور داده است دو شهر بزرگ ژاپن ( هيروشيما ، و ناكازاكى ) را بمباران اتمى كنند و حدود 200 هزار نفر كودك و پير و جوان را نابود يا ناقص سازند ؟ گفته بود :
ما به خاطر صلح اين دستور را دادهايم ! كه اگر اين كار را نمىكرديم جنگ
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 104
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٠٤