جام عشق
. . . اقبال در تفسير اهميت معنوى فاجعهء كربلا و شهادت حسين عليه السلام - نوهء پيامبر - مىگويد كه جام وجود امام لبالب از نابترين بادهء عشق بوده است - يعنى عشق به حق - و همين عشق بوده است كه در او شهامت و مقاومتى فوق بشرى به وجود آورد و سبب شد كه بتواند بر نيروهاى پليد و شيطانى به ظاهر شكستناپذير فائق آيد . در رموز بيخودى مىگويد :
مؤمن از عشق است و عشق از مؤمن است * عشق را ناممكن ما ممكن است
عقل سفاك است و او سفاك تر * پاكتر ، چالاكتر ، بى باك تر
عقل در پيچاك اسباب و علل * عشق چوگان باز ميدان عمل
عقل صيد از زور بازو افكند * عقل مكار است و دامى مىزند
عقل را سرمايه از بيم و شك است * عشق را عزم و يقين لاينفك است
آن « 1 » كند تعمير تا ويران كند * اين « 2 » كند ويران كه آبادان كند
عقل چون باد است ارزان در جهان * عشق كمياب و بهاى آن گران
هامش
( 1 ) . آن ، اشاره به عقل .
( 2 ) . اين ، اشاره به عشق .