تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 259

مساهمون:

ص٢٥٩
6 - اختيار جانداران 7 - اختيار روييدنىها 8 - اختيار جمادات . بديهى است كه اختيار قسم هفتم و هشتم به جهت عدم مشاهده شخصيت در روييدنىها و جمادات بسيار مخفى و غير قابل تجربه و مشاهده است ، ولى با توجه به تسبيح و سجده كه در قرآن مجيد به همهء آنها نسبت داده شده است ، اسناد اختيار مناسب به آن دو كاملا قابل تصور است . مخصوصا با توجه به اين كه آنها نيز اجزايى از زمين هستند و مطابق آيهء فوق ، دستور خداوند را به اختيار پذيرفته‌اند . 18 - و لو لاإقرارهنّ له بالرّبوبيّة و إذعانهنّ بالطَّواعية ، لما جعلهنّ موضعا لعرشه ، و لا مسكنا لملائكته ، و لا مصعدا للكلم الطَّيّب و العمل الصّالح من خلقه ( و اگر به خدايى او اقرار نمىكردند و اذعان به تسليم اختيارى در برابر او نداشتند ، خداوند آنها را جايگاه عرش خود قرار نمىداد و نه مسكنى براى فرشتگان و نه مقام اعلا براى صعود كلمات پاكيزه و عمل صالح مخلوقاتش . )

اگر استعداد ذاتى و امتياز انجام تكليف اختيارى براى آسمانها نبود

قطعا آنها را جايگاه عرش و مسكن فرشتگان . . . قرار نمىداد . از اين جملات شريفه اثبات مىشود كه عرش الهى آن حقيقت با عظمت است كه مقام نزول مستقيم تدابير خداوندى بر عالم هستى مىباشد . تاكنون در بارهء تعريف و تفسير معناى عرش ، مسائلى فراوان مطرح گشته است كه بعضى از آنها را مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائى در تفسير الميزان جلد 8 از صفحه 157 تفسير سوره الاعراف آيه 54 به بعد تحت عنوان « كلام فى معنى العرش » نقل كرده است . سپس آن مرحوم نظريه اى را در تفسير « عرش » اختيار كرده است كه مىتوان گفت جامعترين