7 - اليوم عمل و لا حساب و غدا حساب و لا عمل ( 1 ) ( امروز ( اين زندگانى ميدان ) عمل است و حسابى نيست و فردا ( قيامت و آغاز ابديت ) حساب است و عملى نيست ) 8 - ان افضل الناس عند الله من كان العمل بالحق احب اليه و ان نقصه و كرثه من الباطل و ان جر اليه فائدة و زاده ( 2 ) ( بهترين مردم نزد خداوند متعال كسى است كه عمل به حق در نزد او محبوبتر باشد - اگر چه براى او موجب نقص و ناگوارى [ ظاهرى ] باشد - از عمل به باطل اگر چه براى او سودآور باشد و بر خواسته هايش بيفزايد ) 9 - و اعلم ان لكل عمل نباتا و كل نبات لا غنى به عن الماء ، و المياه مختلفة فما طاب سقيه ، طاب غرسه و حلت ثمرته ، و ما خبث سقيه ، خبث غرسه و امرت ثمرته ( 3 ) ( و بدان كه براى هر عملى روييدنى است و هيچ روييدنى از آب بىنياز نيست و آبها مختلف است . هر روييدنى كه آبيارى آن پاك باشد كشتكار آن پاك و ميوهء آن شيرين مىشود و هر آنچه كه آبيارى آن پليد باشد كشتكارش پليد و ميوهء آن تلخ مىگردد ) 10 - من قصر فى العمل ابتلى بالهم ( 4 ) ( هر كس در عمل كوتاهى بورزد به اندوه آن كوتاه ورزيدن مبتلا مىگردد ) از طرف ديگر آيات قرآن مجيد در باره لزوم كار و كوشش و تقلا در اين زندگانى براى تحصيل مقاصد قانونى به قدرى فراوان و صريح است كه جاى هيچ گونه ترديدى براى ضرورت كار و تكاپو نمىگذارد . و با مشاهده آيات قرآنى و سخنان على و ديگر أئمهء معصومين عليهم السلام و بيانات بزرگترين حكما و عرفاى اسلام در لزوم كار و كوشش مفيد در اين زندگى ، نوبت به ياوه گويىهاى اشخاص بىاطلاع يا غرض ورز نمىرسد كه مىگويند : دين اسلام با تثبيت اعتقاد به قضا و قدر ، جايى براى سعى و
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 163
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٦٣
هامش
( 1 ) . خطبهء 42 .
( 2 ) . خطبهء 125 .
( 3 ) . خطبهء 154 .
( 4 ) . كلمات قصار ، شمارهء 127 .