2 - علم در به كار بردن روش دكارت افراط مىكند . ص 240 3 - پيروان نيوتن بر عليه هواخواهان دكارت . ص 287 4 - روسو و كانت بر خلاف جريان مىراندند . ص 383 5 - يك ضربه شلَّاق بر آناليز . ص 405 6 - اوگوست كنت فلسفه تحققى را به وجود آورد [ كه بعدها نارسايى اين نظريه آشكار شد . ] ص 508 7 - اساس علم حساب را از بن بر مىاندازند . ص 527 8 - تخت سلطنت آناليز به لرزه در آمد . ص 688 9 - ورشكستگى علم اعلام شد . ص 693 10 - مكتب تكامل در مواجهه با مشكلات . ص 697 11 - امروزه تمام فتوحات [ علمى ] دوباره مورد بحث قرار مىگيرد . ص 720 اگر بخواهيم تحولات دانشها را در عرصهء معرفت جزئى و كلى ، بر جزء و كل و ابعاد مختلف آنها به حساب بياوريم قطعا به تأليف چند مجلد كتاب نيازمند خواهيم بود .
در صورتى كه اصول حقايق ثابت و فناناپذير در بارهء ارتباطات چهارگانهء فوق در قرآن ، بدون كمترين تضاد و تناقض و تحول جزئى يا كلى [ غير از مصاديق ] بدون مراعات شرايط نظم علمى متداول بيان گشته است .
با اين كه آيات قرآنى مطابق دو دليل فوق بر سبك علمى و فلسفى معمولى نيست ، با اين حال ، در هر دوره و عصرى دانشمندان بزرگ و حكماى راستين به آنها استدلال مىكنند . نهج البلاغه كه سخنان امير المؤمنين ( ع ) را بازگو مىكند زاييدهء قرآن مجيد است .
مثنوى مولوى كه به قول بعضى از فلاسفه اگر پنج كتاب براى معارف انسانى از شرق و غرب برگزيده شود ، يقينا يكى از آنها مثنوى است ، بيش از 2000 آيهء قرآنى را مورد
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 159
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٥٩