خَلِيلًا . وَلَو لا أَنْ ثَبَّتْناكَ لَقَدْ كِدْتَ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئاً قَلِيلًا . إِذاً لأَذَقْناكَ ضِعْفَ الْحَياةِ وَضِعْفَ الْمَماتِ ثُمَّ لا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنا نَصيِراً ( 1 ) ( نزديك بود آن چشمگيران عرب تو را در آنچه كه به تو وحى كردهايم به اضطراب و آشوب بيندازند در نتيجه غير از آنچه را كه به تو وحى كردهايم به ما نسبت بدهى . و اگر اين نابكارى را ولو براى هدف عالى از آنها مىپذيرفتى ، تو را براى خود دوست اتّخاذ مىكردند . و اگر ما قلب تو را تثبيت نمىكرديم ، نزديك بود اندكى به آنان اعتماد كنى . در اين صورت دو برابر عذاب زندگى و دو برابر عذاب مرگ خطاكاران را به تو مىچشانديم ، سپس از ما براى خود يارى نمىيافتى ) با اين كه پيامبر اكرم ( ص ) شعر خوب و مطابق واقع را دوست مىداشت و گاهى گوش به آن فرا مىداد مانند اشعار حسان بن ثابت ، همچنين با اين كه تعليم مطابق بعضى از منقولات قصيدهء لاميّة العرب لبيد بن ربيعهء عامرى را توصيه نموده فرموده بود : عَلِّمُوا أَوْلادَكُمْ لامِيَّةَ الْعَرَبِ ( 2 ) ( تعليم كنيد به فرزندانتان قصيده لاميّة العرب ) را هرگز شعر نفرمود و مىگويند : آن حضرت يك بار شعر معروف منسوب به نابغهء ذبيانى :
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 109
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٠٩
سَتُبْدىِ لَكَ الأَيَّامُ ما كُنْتَ جاهِلًا
وَ يَأْتِيكَ بِالأَخْبارِ ما لَمْ تَزَوَّدِ
را چنين خوانده بود :
سَتُبْدىِ لَكَ الأَيَّامُ ما كُنتَ جاهِلًا
وَ يَأْتِيَكَ ما لَمْ تَزَوَّدِ بِالأَخبارِ
هامش
( 1 ) . سورهء الاسراء ، آيات 73 تا 75 .
( 2 ) . يكى از ابيات لامية العرب سرودهء ( لبيد بن ربيعه ) ( نه لاميهء شنفرى ) اين است كه مىگويد :أَلا كُلُّ شَىْءٍ ما خَلَا الله باطِلٌ
وَ كُلُّ نَعيمٍ لا مُحَالَةَ زائِلُ( آگاه باشيد هر چيزى غير از خدا باطل است و هر نعمتى به ناچار رو به زوال ) برخى گفتهاند : رسول خدا ( ص ) فرموده است : إنَّ أَصْدَقُ بَيْتٍ قالَتْه الْعُرْبُ ما قالَه لَبِيْدُ : « أَلا كُلُّ شَىْءٍ . . . »
( راستترين بيتى كه عرب گفته است ، بيت لبيد بن ربيعه است . . . )