وجود نداشته باشد آزاد شود . » ( 1 ) اين بود هويت و آرمانها و رفتارهاى على ( ع ) و يارانش در برابر آتش افروزان جنگ جمل مانند طلحه و زبير و ياران آنان با آن هويت و آرمانها و رفتارهايشان . حال هر محقق صاحبنظر كه از وجدان علمى و دريافت ارزشهاى عالى انسانى برخوردار است ، مىتواند با توجه به اصول و مبانى عالى اسلام و راهنماييهاى عقل سليم ، داورى خدا پسند در قضاياى مورد بحث داشته باشد . 14 ، 16 - فو اللَّه لو لم يصيبوا من المسلمين إلَّا رجلا واحدا معتمدين [ معتمدين ] لقتله ، بلا جرم جرّه ، لحلّ لي قتل ذلك الجيش كلَّه إذ حضروه فلم ينكروا ، و لم يدفعوا عنه بلسان و لا بيد دع ما أنّهم قد قتلوا من المسلمين مثل العدّة الَّتي دخلوا بها عليهم ( سوگند به خدا ، اگر آنان از مسلمانان تنها يك فرد را از روى تعمد و بدون ارتكاب جرم مىكشتند ، كشتن همهء آن لشكريان براى من حلال بود ، زيرا آنان حاضر بودند و آن جنايت وقيح را منكر نشدند ، نه با زبان از مقتول مظلوم دفاع كردند و نه با دست )
ايستادن و تماشا كردن جنايت وقيح قتل نفس
با علم به ممنوعيت شديد آن و با قدرت بر جلوگيرى از آن مساوى همان قتل نفس است . 1 - با توجه به بديهى بودن ممنوعيت شديد قتل نفس در جامعهء اسلامى ، بلكه در همهء جوامع و ملل ، 2 - با توجه به اين كه مطابق كلام خداوندى * ( مِنْ أَجْلِ ذلِكَ كَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَنَّه مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ ) * ( 2 ) ( هر كس يك انسان را بدون عنوان قتل نفس يا فساد در روى زمين بكشد مانند اينست كه همهء انسانها را كشته و هر