ناهنجار آدمى تعيين مىنمايند . و در تعيين علل و عوامل رفتارها هم معمولا از ابعاد مادى و جسمانى بشر بالاتر نمىروند . بعضى ديگر از صاحبنظران مانند آبراهام مازلو ، تا حدودى عميقتر از رفتار شناسى بر مبناى عوامل مادى و جسمانى مىانديشند ، ولى آنان نيز در ارائهء نيازهاى انسان سالم و رده بندى آنها از نظر تقدم و تأخر و شدت و ضعف آنها براى عوامل عميق مديريت وجود آدمى كه شخصيت انسانى است ، اهميت لازم را مطرح نمىكنند . در جملات ذيل و ترتيب نيازها كه مازلو بيان مىكند ، دقت فرماييد : « با توجه به اين بحث كه رفتار افراد در هر زمان معمولا به وسيلهء شديدترين نياز تعيين خواهد شد ، لذا دانستن نياز افراد در زمانهاى مختلف براى مدير حائز اهميت است . در اين زمينه مازلو يك چهار چوبى را ارائه مىدهد . وى معتقد است نيازهاى اساسى جسمانى بيشترين شدت را خواهد داشت تا اين كه قدرى ارضاء شوند ، نظير غذا ، لباس و مسكن نيازهايى كه حيات انسان بدانها بستگى دارد تا زمانى كه اين نيازها به حدّ كافى براى فعاليت بدن بر آورده نشوند ، بيشتر رفتارهاى انسان ، احتمالا در همين سطح خواهد بود و بقيهء نيازها ، انگيزهء كمى در وى ايجاد مىكنند . » آن گاه نخستين جدول رده بندى نيازها را به قرار ذيل ارائه مىدهد : 1 . نيازهاى جسمانى 2 . ايمنى و تأمين .
3 . احساس تعلق به فعاليتهاى اجتماعى 4 . قدر و منزلت و حيثيت و مقام اجتماعى .
5 . خودشناسى و موقعيت سپس مىگويد : هر يك از نيازهاى فوق كه شدت و اهميت بيشتر پيدا كند ، در جدول رده بندى جلوتر مىافتد . مثلا هنگامى كه رفتار متأثر از نياز به خودشناسى باشد ، قدر و
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 46
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٤٦