مانند تخمهايى هستند [ كه در جايگاه تخم گذارى شتر مرغ مىباشند . ] شبيه به تخمهاى افعى كه اگر به احتمال افعى بودن آن را بشكنى و مادهء شتر مرغ باشد ، نارواست و اگر آنها را به حال خود رها كنى ، شايد كه افعى توليد كنند . بديهى است كه بايد به قانون تزاحم تقدم اهم بر مهم عمل كرد .
5 - و منها : افترقوا بعد ألفتهم . . . ( از جملهء اين خطبه است : آل اميه پس از اجتماع و الفت متفرق مىگردند .
سرگذشت تاريخى بنى اميّه را از هدفگيريهاى آنان در زندگى بايد خواند
اگر شما عمر بن عبد العزيز را كه تا حدودى قابل توجه بر مبانى اسلام حركت مىكرد ، استثناء كنيد ، كارنامهء اين گروه با آنچه كه از بزرگان آن ، بجاى مانده است ، مىتوانيد اطَّلاع حاصل كنيد . تاريخ در بارهء معاويه و فرزندش يزيد و ديگران كوتاهى نكرده است و همان گونه كه در تفسير خطبهء گذشته ملاحظه فرموديد : دقت كنيد : * ( يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثى وَجَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَقَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ الله أَتْقاكُمْ ) * اى مردم ، ما شما را از يك مرد و زن آفريده و شما را گروهها و قبيلهها قرار داديم تا با همديگر آشنا گرديد و [ حيات هماهنگى داشته باشيد ] قطعا با كرامتترين شما نزد خداوند با تقوىترين شما است ) كجا ، و تقديم عرب بر عجم ، و تقديم نژاد بنى اميه بر ديگران و خود خواهى و خودكامگىهاى سلطه پرستى آنان كجا براى بررسى مشروحتر در بارهء اين نژاد خودكامهء خود خواه مراجعه فرماييد به : ج 11 ، ص 185 تا ص 192 و ص 210 تا ص 214 و ج 14 از ص 132 تا ص 136 و از ص 306 تا ص 314 و ج 16 از ص 306 تا 314 و ج 18 از ص 211 تا ص 213 و ص 216 و ج 19 ص 81 و 82 .
16 ، 20 - أيّها النّاس ، لو لم تتخاذلوا عن نصر الحقّ ، و لم تهنوا عن توهين الباطل ، لم يطمع فيكم من ليس