ترجمهء خطبهء صد و شصت و پنجم
در اين خطبه شگفت انگيز بودن خلقت طاوس را بيان مىفرمايد ( خداوند سبحان مخلوقات را از زنده و غير زنده و ساكن و داراى حركات ، ابداع فرمودو شواهدى روشن را براى شناساندن لطف صنعت و عظمت قدرت خود ، اقامه فرمود تا آنجا كه عقول انسانى در حالى كه توجه به لطف صنعت و عظمت قدرت او مىنمايند ، تسليم او گشته و اعتراف مىكنند . و فرياد دلائل وحدانيت او بر گوشهاى ما طنين مىاندازد [ از دلائل وحدانيت او است ] آفرينش صور گونه گون پرندگانى كه آنها را در شكافهاى زمين [ به شكل لانهها ] و شكافهاى كوههاى روى زمين و در بلنديهاى آنها [ پرندگانى كه ] داراى بالهايى مختلف و اشكال متنوعاند [ جاندارانى ] كه در زمام تسخير قانون در حركتند و بالهاى خود را در پريدن طرق باز هواى پهناور و فضاى باز مىگسترانندخداوند آن پرندگان را با سابقهء نيستى در صورتهاى شگفت انگيز نمايان ، به وجود آورد و آنها را با پيوند سر استخوانها كه پوشيده شده به گوشت و پوستند ، تركيب فرمودو بعضى از مرغان را به جهت سنگينى جثه از پرواز