در مكَّه به دنيا آمد و در مدينه صدايش گسترش يافت
- ( 1 ) . هجرت از زادگاه و هر جايى كه انسان در آن نشو و نما كرده است ، بطور طبيعى موجب گسترش ديدگاهها و عمق تجارب و تفكرات مىگردد . اين معنى در موارد متعددى از منابع اوليهء اسلامى گرفته تا ادبيات آموزندهء جوامع اسلام مطرح شده است . در لاميهء معروف حجة الاسلام نيّر چنين آمده است :
لو كان للمرء من عزّ و مكرمة
فى داره لم يهاحر سيّد الرّسل
( اگر براى انسان عزّت و كرامتى در خانه اش بود سرور رسولان صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم مهاجرت نمىفرمود . ) البته بىنيازى كمالات رسول خدا ( ص ) از معلم و مربى و مهاجرت و ديگر وسائل ترقى و اعقلاء مانع از مقايسهء آن حضرت با ديگر مردم معمولى است . لذا مىبينيم شايستگى آن حضرت براى وحى و تحمل بار بسيار سنگين رسالت در همان مكه شروع شد و جز دو مسافرت معمولى يكى بعنوان عامل اموال بازرگانى حضرت خديجه ( سلام اللَّه عليها ) و ديگرى سفر به طائف بود كه اگر صحت داشته باشد ، كمترين تغيير
هامش
( 1 ) . براى بررسى مسئلهء بعثت و نبوت خاتم الانبياء ( ص ) مراجعه فرماييد به مجلد 2 ص 171 و از ص 176 تا 192 و از ص 195 تا 203 و از ص 258 تا 264 و مجلد 4 ص 259 تا 260 و از ص 307 تا 313 و مجلد 5 از ص 147 تا 157 و مجلد 8 از ص 58 تا 67 و از ص 284 تا 293 و مجلد 11 از ص 153 تا 167 و مجلد 12 ص 13 و 14 و مجلد 13 از ص 276 و 277 و مجلد 15 از ص 19 تا 21 و مجلد 17 ص 9 و از ص 11 تا 8 و از ص 96 تا 99 و ص 102 و مجلد 18 از ص 52 تا 58 و ص 197 و 198 و 207 تا 211 و از ص 296 تا 307 و مجلد 19 از ص 3 تا 57 . و براى بررسى مسائل مربوط به خاندان عصمت آل محمد ( صلوات اللَّه عليهم ) مراجعه فرماييد به : مجلد 2 از ص 272 تا 281 و مجلد 5 ص 250 و 251 و مجلد 14 از ص 123 تا 126 و از ص 129 تا 132 و مجلد 15 تا ص 88 و از ص 260 تا ص 265 .