پيش ساخته ذهنى و تأثرات ثابت و گذران در درون خود و غير ذلك ، اسير محدوديتها هستيم .
ما انسانها كه اغلب روزگار ، با بيمارى خوشايند خود پسندى سپرى مىگردد ، [ و بديهى است كه خود پسندى ضخيمترين پرده ميان انسان و واضحترين صفات و فعاليتهاى خداوندى است ] چگونه مىتوانيم به معرفت كنه عظمت خداوندى راهيابى كنيم آن گاه امير المؤمنين عليه السلام به بيان معلومات بشرى در بارهء خداوندى پرداخته مىفرمايد . اين معلومات و معارف پيرامون صفات مقدس خداوندى است كه در عالم هستى تجلى نموده است . مانند : 1 - پديدههاى متنوع ، زيباييهاى محسوس و زيباييهاى معقول كه جمال الهى و قدرت او را براى ايجاد زيباييها اثبات مىكند .
2 - نظم عالى كه در قانونمندى كائنات مشاهده مىشود . جلوه اى از صفت ناظم بودن جهان هستى است .
3 - برقرارى قانون در تمامى وجود از ذرهء ناچيز گرفته تا كلّ كيهانى كه ما در آن زندگى مىكنيم ، با كمال وضوح كشف از صفت حافظ مطلق [ يا حفيظ ] بودن خداوندى مىنمايد اگر مقدارى بررسى دقيق در تفكرات مغزهاى مقتدر بشر داشته باشيم ، به قابل مشاهده بودن اين صفت ، در آن تفكرات اطلاع پيدا مىكنيم . ما در اينجا براى توضيح اين مطلب مهم ، چند نظريه را از مشاهير متفكران قرن بيست مىآوريم : « اگر امور جهان را چنان تصور نمائيم كه از يك عالم ابدى خارجى وارد جهان ما مىشوند و نه از اين نظرگاه كه زمان را همچون خورندهء هر چه كه هست مىنگرد ، در چنين صورتى من گمان مىكنم كه تصوير درستترى از جهان خواهيم داشت و اگر هم زمان واقعيتى داشته باشد توجه كردن به اين كه اين واقعيت اهميت ندارد نخستين منزل در
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 131
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٣١