من مأمور شدهام در ميان شما عدالت بورزم ) 4 - مديريت شئون اجتماعى ، * ( فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ الله ) * - ( 1 ) ( و با آنان در امور مربوط به شئون زندگى مشورت نما ) 5 - علامت يا عامل ، * ( وَإِذا جاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذاعُوا بِه ) * - ( 2 ) ( و اگر علامتى يا عاملى از امن و ترس براى آنان آشكار شد ، آن را فاش مىسازند ) . . . آنچه كه در جملهء امير المؤمنين عليه السلام بيشتر محتمل است يكى از دو معنى است :
معناى يكم
- فرمان و دستور الزامى و غير الزامى است كه بر مبناى قضا و حكمت است ، يعنى بر مبناى مصالح و مفاسد كه صلاح و فساد آنها ناشى از حكمت و قضاى تشريعى ناشى از ارادهء تشريعى مىباشد .
معناى دوم
- به معناى اراده و مشيت تكوينى خداوندى است كه از قضا و حكمت الهى سر چشمه مىگيرد . البته معانى ديگرى هم در جملهء مورد تفسير محتمل است كه مفسّران نهج البلاغه آنها را متذكر شدهاند .
رضايت او امان است و رحمت
معناى رضاى خداوندى ، خشنودى روانى كه از مختصات بشرى است ، نمىباشد ، بلكه معناى آن عبارتست از عنايت و لطف ربوبى خداوندى در اعطاى شايستگى و برازندگى و سعادتى كه بندگان او به جهت اعمال صالحه و انديشههاى نيكو و سازنده ، لياقت آن را پيدا كردهاند . در حقيقت تجلَّى عنايت ربّانى ، همان رضايت او است اين تجلَّى موجب يا عين امان و رحمت خداوندى مىباشد .
هامش
( 1 ) . آل عمران ، آيهء 159 .
( 2 ) . النساء ، آيهء 83 .