الحاد و سكولاريسم نشوند ، از تمامى اصول و ارزشهاى عالى انسانى بهره مند مىگردند .
اى كاش ، آنان براى چند لحظه هم كه شده سر از خاك بردارند و فرياد پشيمانى از افراط و تفريطى كه در نفى مذهب مرتكب شدهاند ، بشنوند .
بررسى و نقد علل بروز تفكرات سكولاريسم در غرب
ما در اين مبحث چند مطلب را براى محققان ارجمند مطرح مىنماييم :
مطلب يكم
- آيا آن استبدادگران و سلطه گران و هر مقامى كه خود را فوق مسئوليت مىدانستند ، واقعا معتقد بودند كه علم و آزادى واقعا روياروى دين الهى واقعى قرار دارد بديهى است كه پاسخ اين سؤال كاملا منفى است . ما با نظر به كمال مطلق فرستندهء دين و حكمت ربانى او و هدفى كه موجب فرستادن دين به انسانها شده است ، راهى جز اعتقاد به اين كه ماهيت دين عبارتست از شكوفا ساختن همهء استعدادهاى عالى در مسير وصول به جاذبيت كمال اعلاى خداوندى نداريم . بنا بر اين ، رسالت عظمى و هدف اعلاى دين برخوردار ساختن همهء مردم از انديشه و تعقل و آزادى معقول و كرامت و شرف انسانى است كه با جمود فكرى و اجبار و ذلت و اهانت ، شديدا ناسازگار است .
لذا ، اگر در تاريخ بشرى تجاوز و ستمگرى و ترويج جهل و تاريكى به نام دين صورت گرفته باشد ، قطعا مربوط به دين نبوده و ناشى از سودجويى و سلطه گرى خودخواهان به نام حاميان دين بوده است ، خواه اين نابكاران از دين يهود براى خودكامگىهاى خود استفاده نمايند و خواه از دين مسيحيت و يا اسلام . ما همين استدلال را براى نجات دادن پديدهء با ارزش سياست و حقوق و اقتصاد و اخلاق و هنر از چنگال خودكامگانى كه همهء حقايق را براى خود مىخواهند نيز بيان مىكنيم ، زيرا همهء ما مىدانيم سياست عبارت است از مديريت زندگى اجتماعى انسانى در مسير هدفهاى عالى حيات . آيا اين