حيوانات تعدى نمىكند هيچ توجه كرده اى كه به استثناى موارد غير عادى ، هيچ حيوانى همنوع خود را تكَّه پاره نمىكند ترديدى نيست كه همهء اينها را مىدانى . تنها يك چيز را نمىدانى ، نه خير ، آن را هم مىدانى ولى خود را به غفلت يا نادانى مىزنى و آن همانا انسان بودن است . اگر مىدانستى كه انسانى و انسان چه استعداد و ابعاد و چه توانايىهايى دارد ، روزگارت به اينجا نمىرسيد كه با كمال صراحت اعتراف كنى كه دوران ما دوران « از خود بيگانگى » است .
معمولا همت زنها آراستن و آرايش زندگى دنيوى است .
اين انسان خودخواه از دو صنف تشكيل مىشود : 1 - مرد ، 2 - زن . مادامى كه اين دو صنف خودخواهى خود را تعديل نكردهاند ، هر يك از آنان براى اجابت به طغيانها و سركشىهاى بيمارى مزبور ، به طورى خاص گردن مىنهد . صنف مرد به وسيلهء تحصيل قدرت و اجراى آن ، شهرت طلبى ، ثروت اندوزى و سلطه گرى و امثال اينها . صنف زن به وسيلهء تحكيم موقعيت ، آرايش و بىاعتنايى به اصول و قوانين مقررّه ، مخصوصا در آن هنگام كه زن به مقدارى ناتوانىهاى خود در مقابل قدرت جسمانى مردان و تنوع فعاليتهاى فيزيكى و مغزى و روانى خود متوجه مىشود ، بجاى به فعليت رساندن امتيازات خاص خود ، بناى اخلالگرى مىگذارد و همين پديده در صنف مرد هم وجود دارد ، با اين تفاوت كه به جهت گسترش فعاليت صنف مرد در صحنهء زندگى درصدد جبران ضعفهاى خود برمىآيد . براى تكميل اين مبحث به مجلد يازدهم از ص 241 تا ص 302 همين دوره مراجعه فرماييد . سه جملهء اخير اين خطبه در تفسير خطبههاى گذشته شرح داده شده و در آينده نيز ( در تفسير خطبه همام ) مورد توضيح قرار خواهد گرفت .