نمونه اى از قسم دوم ( قواعد خاصه اى كه در ابواب خاص فقه مورد استفاده قرار مىگيرد )
يك - نمونه اى از اصول و قواعد قضايى ،
1 - 83 - بيّنه بر كسى است كه مدعى است و قسم بر كسى است كه منكر است . البيّنة على من ادّعى و اليمين على من انكر 2 - 84 - اقرار عقلاء عليه خود جائز است . اقرار العقلاء على أنفسهم جائز .
3 - 85 - هر كسى اختيار دارد در بارهء آنچه كه مالك است اقرار نمايد . من ملك شيئا ملك الإقرار به ( اين قاعدهء از يك جهت از مصاديق قاعدهء فوق است ) 4 - 86 - ابراز شهادت واجب و كتمان آن حرام است .
و لا يأ الشهداء أذا ما دعوا و لا يكتموا 5 - 87 - در دوران امر ، بين خطاكار دانستن مبرىّ ، و يا مبرى دانستن خطاكار تبرئه خطاكار مقدم است .
6 - 88 - مجازات براى گناهان و جرائم دينى بطور عادلانه با نظر به اهداف « حيات معقول » اشكالى ندارد .
7 - 89 - اقرار بعد از انكار صحيح نيست . لا يصحّ الإنكار بعد الإقرار
دو - نمونه اى از اصول و قواعد قصاص ، حدود ، ديات ،
1 - 90 - خون هيچ مسلمانى هدر نمىشود و با نظر به آيات و احاديث و حكم عقل ، خون هيچ نفس محترمه اى هدر نمىرود . لا يطلّ دم امرء مسلم .
من قتل نفسا متعمّدا فجزائه جهنّم .
خالدا فيها [ من أجل ذلك كتبنا على بنى إسرائيل إنّه من قتل نفسا