باشد . زيرا از لحظه اى كه شروع به تصحيح آنچه كه در درونتان مىگذرد ، مىكنيد ، در واقع شما اتورتيه ديگرى را ساختهايد يعنى يك سانسورچى . بنا بر اين حالا ما مىخواهيم در مورد « خود » با يكديگر به تفحص و پژوهش بپردازيم ، نه اين كه در حالى كه شما مىخوانيد ، يك نفر ديگر توضيح دهد يا همانطور كه لغات را دنبال مىكنيد با او موافقت يا مخالفت كنيد ، بلكه بوسيله سفرى با يكديگر ، سفرى براى اكتشاف مرموزترين گوشههاى ذهنمان . براى رفتن به يك چنين سفرى بايد سبك سفر كنيم ، ما مىتوانيم زير بار عقائد و تعصبات و نتيجه گيريها تحت فشار قرار بگيريم ، يعنى زير بار همهء آن تجهيزات قديمى كه براى مدت دو هزار سال يا بيشتر جمعآورى كردهايم . هر چه راجع به خودتان مىدانيد فراموش كنيد ، هر چه راجع به خودتان تاكنون فكر مىكردهايد فراموش كنيد حالا مىخواهيم با يكديگر طورى شروع كنيم كه انگار هيچ چيز نمىدانيم . ديشب باران سختى مىباريد و حالا آسمان شروع به صاف شدن كرده ، حالا روز جديدى است ، بياييد با اين روز تازه تنها روزى كه وجود دارد برخورد كنيم ، سفر خود را با پشت سر نهادن همهء خاطرات گذشته آغاز كرده و براى نخستين مرتبه به درك خود نائل شويم . « پاسخ : - يك - مىگويد : « و آن اتورتيه ديروز به اندازه اتورتيه هزاران سال پيش مخرب است . درك شناخت خود ، احتياج به هيچ اتورتيه ، چه اتورتيه ديروز و چه اتورتيه صدها سال پيش ندارد ، زيرا موجودات زنده اى هستيم ، هميشه در حال حركت و شكوفا شدن هستيم و هرگز از حركت باز نمىمانيم » براى ارزشيابى اين جملات ، نخست به اصل اساسى حركت و تحول مستمر همه موجودات عالم هستى توجه كنيم :
1 - من دوبار به يك رودخانه وارد نشدهام هراكليد يونانى
2 - نه تنها همهء اعراض و پديدهها در حركتند ، بلكه جوهر اشياء نيز در حركت است .
صدر المتألهين شيرازى
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 77
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٧٧