كلام خطبه را آورده و موجب ابهام و اشكال سخت در جملات آن حضرت شده است . ) اختلاف و اضطراب بزرگ دارند . آنان در تعيين مراجع ضماير متحير شدهاند و در اصلاح نظم كلام به تأويلات خنك كه فهم آن را نمىپذيرد مرتكب شدهاند . » ( 1 ) با توجه به ارتباط دو قسمت از خطبه به يكديگر ، اضطراب متن به همهء دو قسمت سرايت مىكند . بهر حال ، در اين مورد مناسب است كه هر مجموعه اى از جملات مربوطه به طور مستقل تفسير شود . در آن هنگام ، انسانها در مسير تكامل قرار مىگيرند عمل به قرآن ، چشمان آنان را نورانى مىكند ، زيرا درون آنان با پذيرش راستين كتاب إلهى و عمل به آن ، چنان نورانى مىشود كه حتى چشمان آنان را نيز روشن مىسازد ، در نتيجه حقائق را آن چنان كه هستند ، با آن نور إلهى مىبينند ، هيچگونه شك و ابهام و تاريكى در ديدگاه آنان باقى نمىماند . اينست معناى حديث منسوب به رسول خدا صلَّى عليه و آله كه فرمود : اتقوا فراسة المؤمن فانه ينظر بنور الله ( بر حذر باشيد از فهم بسيار دقيق مؤمن ، زيرا او با نور خداوندى مىنگرد ) - اينان واقعاً فروغ عظمت ربوبى را درك مىكنند -
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 326
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣٢٦
در لا احبّ الأفلين پاكى ز صورتها يقين
در ديدههاى غيب بين هر دم ز تو تمثالها
مولوى
هر دم از روى تو نقشى زندم راه خيال
با كه گويم كه در اين پردهها چهها مىبينم
حافظ
گوشهاى آن انسانهاى با ايمان با تفسير كلام ربانى آشنا است
گوش دل مؤمن است سامع صوت خداى
گر چه به ظاهر همى ملك پر از هايهو است
فؤاد كرمانى
در آن هنگام كه جان آدمى با كلمات علياى خداوندى آشنا مىشود ، گوش جسمانى را در اختيار خود گرفته ، هيچ صدايى جز صداى ربانى و آنچه را كه وابسته به آن است ، به
هامش
( 1 ) . منهاج البراعة محقق هاشمى خويى ج 9 ص 140 .